ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಲೆಯೆತ್ತತೊಡಗಿದ ಅದು 1947ರ ನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೇರಿಳಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮಗುರುಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಇಸ್ಕಂದರ್ ಮಿರ್ಜಾ 1956ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ‘ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ’ ಎಂದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಘೊಷಿಸಿದರು. ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಮುಂದಿನ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಉದಾರವಾದಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಶವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಅದರ ಆ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಲಾಗದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದು 1972-77ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಝುುಲ್ಪಿಕರ್ ಆಲಿ ಭುಟ್ಟೋ. ಮದ್ಯಪಾನ ನಿಷೇದ, ಭಾನುವಾರದ ಬದಲು ಶುಕ್ರವಾರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ರಜಾದಿನವನ್ನಾಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಹ್ಮದೀಯರನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಮರಲ್ಲವೆಂದು ಘೊಷಿಸುವುದು- 1950ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ಮೌಲ್ವಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅಯೂಬ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಯಾಯ್ಹಾ ಖಾನ್ರ ಸೇನಾ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸೊಪ್ಪುಹಾಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು 1974ರಲ್ಲಿ ಮನ್ನಿಸಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಭುಟ್ಟೋ ಎನ್ನುವುದೊಂದು ವಿಪರ್ಯಾಸವೇ ಸರಿ. ನಂತರದ ಸೇನಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಜಿಯಾ-ಉಲ್-ಹಕ್ ಇಸ್ಲಾಮೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಮಜಲಿಗೊಯ್ದರು. ತಾನು ಇಸ್ಲಾಂನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೇವಕ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಂಡ ಜಿಯಾ ಹಲವಾರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಜತೆಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಧಾರ್ವಿುಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಸುಮಾರು 25 ಸಾವಿರ ಮದ್ರಸಾಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಜಿಯಾ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಮುಂದಿನ ಒಂದು ದಶಕದೊಳಗೆ ಜಿಹಾದಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗ 40 ಸಾವಿರವನ್ನು ದಾಟಿದೆ. ಗಡಿನಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅಂತಹ ಜಿಹಾದಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲೇ ಅಫ್ಘನ್ ತಾಲಿಬಾನ್, ಪಾಕ್ ತಾಲಿಬಾನ್, ಹಖ್ಖಾನಿ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗಳಂಥ ಉಗ್ರ ಮೂಲಭೂತವಾದಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅವತರಿಸಿದ್ದು. ಅಫ್ಘನ್ ತಾಲಿಬಾನ್ 1996-2001ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ ಪಾಕ್ ತಾಲಿಬಾನ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಗಡಿನಾಡಿನ ಸ್ವಾತ್ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದಲ್ಲದೆ ರಾಜಧಾನಿ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ಗೆ ಕೇವಲ ನೂರ್ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಹತ್ತಿರದ ಬುನೇರ್ ಪಟ್ಟಣದವರೆಗೆ ಮುಂದೊತ್ತಿ ಬಂದಿತ್ತು! ಅದರ ಆಟಾಟೋಪವನ್ನು ಇಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾತ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಪಾಕ್ ಸೇನೆ ಸತತ ಎಂಟು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಎರಡು ವರ್ಷ ಮೊದಲು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು ಉಪಖಂಡ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿರುವ ವಿಭಿನ್ನ ಹಾದಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಪೀಠಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
