ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ತಾಳ್ಮೆ ಅಥವಾ ಸಂಯಮವು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಪವೆಂಬುದು ಅನರ್ಥ ಸಾಧನವಾದರೆ ತಾಳ್ಮೆಯೆಂಬುದು ಸಮರ್ಥ ಸಾಧನ. ತಾಳ್ಮೆ ಗುಣ ಹೊಂದಿದ ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಆತುರದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ವಿಚಾರ ಮಾಡಿ ಜೀವನ ಹಸನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವನು. ಅದರೆ, ತಾಳ್ಮೆ ಇರದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅವಸರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬದುಕನ್ನು ನರಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವನು. ತಾಳ್ಮೆ ಅಥವಾ ಸಹನೆಯು ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ. ಅಜ್ಞಾತವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾಂಡವರೈವರು ಅರಣಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದ ಜಿಂಕೆಯ ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದೆಡೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೂತಾಗ ಧರ್ಮರಾಯನಿಗೆ ಬಾಯಾರಿಕೆಯಾಗಿ, ನೀರು ತರಲು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಸಹದೇವನನ್ನು ಕಳಿಸುವನು. ಸಹದೇವನು ಒಂದು ಕೊಳ ಕಂಡು ಅವಸರದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಅಶರೀರವಾಣಿಯೊಂದು, ‘ಈ ಕೊಳ ನನ್ನದು. ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಮುನ್ನ ನಾನು ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಸಾಯುತ್ತಿಯಾ’ ಎಂದಾಗ, ಪಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ತಾಳ್ಮೆ ಇರದ ಸಹದೇವ ನೀರು ಕುಡಿದು ಕೊಳದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸತ್ತು ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಬಹಳ ಹೊತ್ತಾದರೂ ಸಹದೇವ ಬಾರದಿರುವುದರಿಂದ ಧರ್ಮರಾಯನು ನಕುಲನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕೂಡ ಕೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅಶರೀರವಾಣಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಾಳ್ಮೆ ಇಲ್ಲದೆ ನೀರು ಕುಡಿದು ಸತ್ತು ಬೀಳುತ್ತಾನೆ.
