ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ವಿಶೇಷ; ಜನಪದರ ಹಬ್ಬ ಗೌರಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ

sdfsdfsdfsdf
Published on
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳು ತುಂಬ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಈ ಎಲ್ಲ್ಲ ಹಬ್ಬಗಳೂ ಭಾರತೀಯರ ಧಾರ್ವಿುಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಭಾಗ. ಇವುಗಳ ಅಂಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಚರಣೆಯೂ ದೇಶದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಜೀವನಕ್ಕೆ ನೆಮ್ಮದಿ, ಸಂತಸ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯೂ ಒಂದು (ನ. 19). ಇದು ಜನಪದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.
| ಮನೋಹರ ಜೋಶಿ

ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ವಿಶೇಷವೇ ಗೌರಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ. ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ, ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಭ್ರಮ ತರುವ ಹಬ್ಬ ಇದು. ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಾವು ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬರಲೆಂದು ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬ. ಗೌರಿಯನ್ನು ಪಾರ್ವತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ಅರ್ಧಾಂಗಿ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಬ್ಬ ಇದಾಗಿದೆ. ಬಂಧುಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲೆಂದು ಆಚರಿಸುವ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಎಲ್ಲ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನದಂದು ಗೌರಮ್ಮನನ್ನು ಮನೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಆಚರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದೆ. ಗೌರಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲೇ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಗೌರಮ್ಮನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತಂದು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಗೌರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ವತಿದೇವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಶಿವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ದಿನದಂದು ಗೌರಿಯ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರೆ ಹೂವು, ಚೆಂಡು ಹೂವು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಣಿ ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಕ್ಕರೆ ಆರತಿ ಈ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷ. ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಸಕ್ಕರೆ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ತಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟು ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಗೌರಮ್ಮನ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಆರತಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋದಿ ಹಿಟ್ಟು, ಮೈದಾ ಹಿಟ್ಟು, ಅರಶಿಣದ ಪುಡಿಯ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಹಾಲು ಬೆರೆಸಿ ಕಣಕದ ದೀಪದ ಬಟ್ಟಲಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ದೀಪ ಬೆಳಗಿಸಿ ಆರತಿ ಮಾಡಿ ಬೆಳಗುವುದು ಈ ದಿನದ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಗೌರಮ್ಮನನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ವೈಭವಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಸಾಯಂಕಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನದಿ, ಕೆರೆ ದಂಡೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ವಿದಾಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ: ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಈ ಗೌರಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಕೃತ್ತಿಕಾ ನಕ್ಷತ್ರ ಸೇರಿದ್ದರೆ ಆ ದಿನದಂದು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ದರುಶನ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ದರುಶನ ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಧನಿಕನಾಗಿ, ಜ್ಞಾನವಂತನಾಗಿ ಜನಿಸುವರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಸಂಪದ್ರಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಎತ್ತನ್ನು ಗೋವಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳು ಸಂತುಷ್ಟಿ ಹೊಂದುವರು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ ಮಾಡಿದಷ್ಟು ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಈ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಶ್ರೀ ವೇದವ್ಯಾಸರ ಪೂಜೆಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ದಿನ. ವೇದವ್ಯಾಸರ ಪ್ರತಿಮೆಯಲ್ಲಿ ‘ತನ್ನೋ ವ್ಯಾಸೋ ಪ್ರಜೋದಯಾತ್’ ಎನ್ನುವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದು ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನು ಮತ್ಸಾ್ಯವತಾರಿಯಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದ ದಿನವಾದ್ದರಿಂದ ಮತ್ಸ್ಯ ಜಯಂತಿಯಾಗಿಯೂ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ದೀಪೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ: ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಈ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ದೀಪೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪದಾನ ಮಾಡುವದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಪ್ರದೋಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಲು ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿಟ್ಟು ದೀಪ ದರುಶನ ಮಾಡುವ ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಕೀಟ, ಜಲಚರಗಳು ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಸೃ್ಮಗಳು ಹೇಳಿವೆ. ಅಂದು ದೇವರ ಮುಂದೆ ಸಾಲು ಸಾಲು ದೀಪಗಳು ಬೆಳಗುವುದರಿಂದ ಅಜ್ಞಾನವು ನಾಶವಾಗಿ ಸುಜ್ಞಾನ ಪಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವು ಧಾತ್ರಿ ಪೂಜೆ, ಆರಾಧನೆ, ಹವನ ಹಾಗೂ ವನಭೋಜನಕ್ಕೂ ಸುದಿನ. ಧಾತ್ರಿ ಗಿಡದ ಕೆಳಗೆ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಧಾತ್ರಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿ ದೇವರಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಇತರರಿಗೂ ಬಡಿಸುವದರಿಂದ ಅನಂತ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪಂಚರಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಜಯವಾಣಿ ನಂ.1 ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ | Vijayavani | Kannada News
www.vijayavani.net