ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಾಳ ತಂಬೂರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಕಾಲಲ್ಲಿ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹರಿನಾಮ ಸಂಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತ ಬೀದಿ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿ ಮನೆಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ‘ಬೇಡಲು ದಾಸಯ್ಯ ಬಂದ, ನೀಡಿರೇ’ ಎಂದು ಗೋಪಾಳ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತ ಇದ್ದವರು ಹರಿದಾಸರು. ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದ್ಭಾವ ಉಂಟು ಮಾಡಲು ಸಂಗೀತವು ಸೊಗಸಾದ ಮಾರ್ಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಇವರು ಅರಿತಿದ್ದರು. ಮಾತು ಮತ್ತು ಧಾತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಎಂದಿಗೂ ಅವರು ಭಾವಿಸಿದವರಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಗರಿಕತೆಯು ಕೃಷಿಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಸರು ನೀಡಿದ ಧಾರ್ವಿುಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಗಮನೀಯವಾದದ್ದು. ಕನಕ ದಾಸರ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿದ್ದ ಪುರಂದರ ದಾಸರು ಮಕ್ಕಳ ಸಂಗೀತ ಪಾಠಕ್ಕಾಗಿ ಪಿಳ್ಳಾರಿ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸದ ರೀತಿಯನ್ನು ರೂಢಿಗೆ ತಂದು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪಿತಾಮಹ* ಅನ್ನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕನಕ ದಾಸರ ಬದುಕಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಸಿಕ್ಕಿರುವ ವಿವರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅವರು ತಾವು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರೆಂದೂ, ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿರಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿ ಹರಿದಾಸರಾಗಿ ಮುಂದೆ ಕನಕದಾಸರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೆಂದೂ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಸರಾಯರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಶಿಷ್ಯ ಇವರಾಗಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂದನೆ, ಅವಮಾನ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ‘ಬಾಗಿಲನು ತೆರೆದು ಸೇವೆಯನು ಕೊಡು ಹರಿಯೆ’ ಎಂಬ ಇವರ ಆರ್ತವಾದ ಗೀತ ಸಂಕೀರ್ತನೆಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಇವರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿತು ಎಂಬ ‘ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ’ಯ ಐತಿಹ್ಯವು, ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ದಂತಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
