ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯವೇ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ. ದೇಶ-ವಿದೇಶದಿಂದ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದಲೇ ಸ್ಥಳೀಯರ ಜೀವನ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಹೋಟೆಲ್, ಸಾರಿಗೆ, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಶಾಲು, ಬೆಡ್ಶೀಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ರೀತಿಯ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದಲೇ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. 2024ರ ಒಂದೇ ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿ ಸೋಪೋರ್ ಹಣ್ಣಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 7000 ಕೋಟಿ ರೂ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದಿತ್ತು. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 18,500 ಕೋಟಿಯಿಂದ 21,200ಕೋಟಿ ರೂ.ವರೆಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಿಂದಲೇ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. 2019-20ರಲ್ಲಿ 6.7ರಷ್ಟಿದ್ದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ 2023-24ರಲ್ಲಿ ಶೇ.6.1ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಭೀಕರ ಉಗ್ರ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ವಿಶಾಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರು ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ವಾಪಾಸಾಗಿದ್ದು, ಮನಶಾಂತಿಗೆಂದು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಬದುಕಿ ಬಂದಿದ್ದೇ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬಂತಾಗಿದೆ. ‘ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರವಾಸದ ಸಹವಾಸವೇ ಬೇಡ. ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿಯೂ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರವಾಸಿತಾಣಗಳಿವೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬಹುದು’ ಎಂದು ಹಲವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
