ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ‘ಧರ್ಮವು ಶಿಕ್ಷಣದ ಅತ್ಯಂತ ಅಂತರಾಳದ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ’. ಎಫ್.ಎಚ್. ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಎಂಬ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞನು, ಪಠ್ಯಕ್ರಮವು ಒಂದು ‘ಕೇಂದ್ರ ಪಠ್ಯವಿಷಯ’ದ (Core Subject) ಸುತ್ತಲೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿರಬೇಕಾದ ಆವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾನವ ಜನಾಂಗದ ಇತಿಹಾಸವೇ ಆ ಕೇಂದ್ರ ವಿಷಯವಾಗಬೇಕೆಂದು ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇನ್ನುಳಿದ ಪಠ್ಯವಿಷಯಗಳನ್ನು, ಕೇಂದ್ರ ಪಠ್ಯವಿಷಯದ ಜೊತೆಗೇ ಬೋಧಿಸಬೇಕು. ಕೇಂದ್ರ ವಿಷಯಕ್ಕೂ, ಇತರ ವಿಷಯಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಆಂತರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡಬೇಕು. ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ, ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರ ಪಠ್ಯವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂದು ವಿವೇಕಾನಂದರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕಾರದ ಸೇವೆಯೂ, ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ವಿಧಾನವೆಂದು ಅವರಲ್ಲಿ ಮನಗಾಣಿಸಬಹುದು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ- ಇವುಗಳನ್ನೂ ದಿವ್ಯಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೋಧಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಜೀವನದ ಮುಖ್ಯ ಧ್ಯೇಯ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವೆಂದೂ, ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಸಾಧನೆಯೂ ಅದನ್ನು ಸಾಕಾರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಡೆಗಿನ ಮೆಟ್ಟಲುಗಳೆಂದೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡಬೇಕು. ಪಠ್ಯವಿಷಯಗಳಾದ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ಧ್ಯೇಯ ಇದೆ ಎಂದು ಮಕ್ಕಳು ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ, ಇಡೀ ಜೀವನವೇ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇಡೀ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಅವರಿಗೆ ಮಹಾನ್ ಅವಕಾಶದಂತೆ ತೋರಿಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಮನೋಧರ್ಮ ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಂಡ ಆಶಾಭಾವನೆಯನ್ನೂ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಅವರು ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಲು ಸನ್ನದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಇತರರ ಜೀವನವನ್ನು ಮಂಗಳಮಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಧರ್ಮವೇ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಾರತತ್ತ್ವ ಎನ್ನುವ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಜೊತೆಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾವನೆಯೆಂದರೆ, ‘ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದ್ದೇಶ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ನಿರ್ವಣ’ ಎಂಬುದು.
