ಭಾರತ-ಬಾಂಗ್ಲಾ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ: 2025ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ 90.2 ಲಕ್ಷದಷ್ಟಿದ್ದು, ಅದರ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಶೇ.9.4ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಿಂದ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತವಾಗಿದ್ದು. 2024ರಲ್ಲಿ ಆ ದೇಶದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ 17,50,165 ಮಂದಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರೆ, 2025ರಲ್ಲಿ 4,66,012 ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಬಂದಿದ್ದರು. ಭದ್ರತಾ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ, 2024ರ ಆಗಸ್ಟ್ 6ರಿಂದ ಭಾರತವು ಆ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ವೀಸಾ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿದಿದೆ. 2024ರ ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು-ಯುವಜನರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದು, ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಲಾಯಿತು; ನಂತರ ಹಸೀನಾ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು. ಬಾಂಗ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರ ಬಂದ ತರುವಾಯ ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಣ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿತು. ಈಗ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಬಾಂಗ್ಲ್ಲಾದೇಶದ ಜತೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಭಾರತ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು, ಬಿಜೆಪಿಯ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ದಿನೇಶ್ ತ್ರಿವೇದಿ ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ರಾಯಭಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವ ದರ್ಜೆ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಇದು ಭಾರತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧವರ್ಧನೆಗೆ ನೀಡಿರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಗೆ ಇಂಥ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಹಿಂದೆ, ಐ.ಕೆ.ಗುಜ್ರಾಲ್ (ರಷ್ಯಾ), ಕರಣ್ ಸಿಂಗ್ (ಅಮೆರಿಕ), ತ್ರಿಲೋಕಿ ಕೌಲ್ (ರಷ್ಯಾ) ಅವರಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ದಿನೇಶ್ ತ್ರಿವೇದಿ ಅವರು ಬಾಂಗ್ಲಾ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರವಾಸಿ ವೀಸಾ ಪುನರ್ ನೀಡಿಕೆಯ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದ ಢಾಕಾ, ರಾಜ್ಶಾನಿ, ಚಿತ್ತಗಾಂಗ್, ಸಿಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಖುಲ್ನಾ- ಈ ಐದು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವೀಸಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. ಪ್ರವಾಸಿ ವೀಸಾ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿಯರ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ರಮ ಬಾಂಗ್ಲಾ ವಲಸಿಗರ ಚರ್ಚೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಡುವೆಯೇ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚೆನ್ನುವುದು ಕುತೂಹಲದ ಸಂಗತಿ.
