ರಾಮಾಯಣವೆನ್ನುವುದು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬದುಕಿನ ಸ್ವರೂಪವೇ ಸರಿ. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಸತ್ಯಸಂಧತೆ, ರಾಜ ಪ್ರಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುವ ವ್ಯವಹಾರ, ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗಿಗಳಿಗಿದ್ದ ಗೌರವ, ಮಾತೃಭಕ್ತಿ, ಪಿತೃವಾಕ್ಯ ಪರಿಪಾಲನೆ, ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಕಾವ್ಯವೊಂದು ಅಂದಿನ ದಿನಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೋ ಅಥವಾ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನೋದಿ ಜನ ಹಾಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ ಎನ್ನುವುದು ಉತ್ತರ ಸಿಗದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ. ಆದರೆ ರಾಮಾಯಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎರಡೂ ಸತ್ಯ. ಅದು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿ ಎಂಬುದು ಒಂದಾದರೆ ಇಂದಿನ ಭಾರತ ತನ್ನನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ರೀತಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು. ಲೌಕಿಕವಾಗಿ ರಾಮಾಯಣ ರಾಮನ ಕಥೆ ಎಂದಷ್ಟೇ ಭಾವಿಸಿದರೆ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕಂತೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದೇನೋ ನಿಜ, ಆದರೆ ಈ ಇಡಿಯ ಕಥನಕ್ಕೆ ಅಲೌಕಿಕವಾದ ಬೆರಗೂ ಇದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ರಾಮನನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮವೆಂದೂ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಜೀವಾತ್ಮ ಎಂದೂ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇಹವೇ ಲಂಕಾಪುರ. ಜೀವಾತ್ಮ ಸೀತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿ. ಜೀವಾತ್ಮಕ್ಕೆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ತವಕ, ತಿಪ್ಪರಲಾಗ ಹೊಡೆದರೂ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದು ಒಪ್ಪುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅತ್ತ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸೇರಲು ರಾಕ್ಷಸರು ಬಿಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಈ ಲಂಕಾಪುರದೊಳಗೆ ವಿಭೀಷಣನೆಂಬ ಸತ್ವ, ರಾವಣನೆಂಬ ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕುಂಭಕರ್ಣನೆಂಬ ತಮೋ ಗುಣಗಳಿವೆ. ಜೀವಾತ್ಮ-ಪರಮಾತ್ಮರ ಮಿಲನಕ್ಕೆ ಇವೂ ಅಡ್ಡಿಯೇ. ಹನುಮಂತನೆಂಬ ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಪರಮಾತ್ಮನುಂಗುರವನ್ನು ಜೀವಾತ್ಮನಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಮುಂದುವರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ ಹಾಕಿ ಜೀವಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನ ಬೆಸುಗೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಇಡಿಯ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಗೀತಾಸಾರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳುವುದು ಅದೆಷ್ಟು ಮೋಹಕವಲ್ಲವೇ?!
