ತ್ರಿಕೂಟಾಚಲ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯ: ಹೊಯ್ಸಳರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಐದು ರೀತಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಿುಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇವಾಲಯಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಅವುಗಳ ಗೋಪುರಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕಕೂಟ, ದ್ವಿಕೂಟ, ತ್ರಿಕೂಟ, ಚತುಷ್ಕೂಟ ಹಾಗೂ ಪಂಚಕೂಟ ಹೀಗೆ. ಗೋಪುರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಸ್ಥಿರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ ಏಕಕೂಟ ದೇವಾಲಯ. ಅದೇ ರೀತಿ ಹಳೇಬೀಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ದ್ವಿಕೂಟ, ಸೋಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೂಟ, ಹಾಸನದ ದೊಡ್ಡಗದವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯ ಚತುಷ್ಕೂಟ ಹಾಗೂ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋವಿಂದನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಕೂಟ ದೇವಾಲಯ ಇವೆ. ಇವು ಈ ಶೈಲಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಅದರಂತೆ ಹರಿಹರಪುರದ ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಸುಂದರವಾದ ತ್ರಿಕೂಟ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಸುತ್ತಲಿನ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಹಾಗೂ ಭಾಗವತದ ಸಾರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸನ ಸಂಪುಟ 8ರ ಸಂಖ್ಯೆ 156ರಲ್ಲಿ ನಮೂದಾಗಿರುವ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಣವಾಗಿದೆ. ‘ಶಿವಾಯ ವಿಷ್ಣು ರೂಪಾಯ ಶಿವರೂಪಾಯ ವಿಷ್ಣವೇ’ ಎಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಿದ್ದರೂ ಆಗಿನ ಕಾಲದಿಂದ ಈಗಿನವರೆಗೂ ಶಿವ ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಭೇದ ಎಣಿಸುವವರಿಗೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಅಂದಿನ ಇಂತಹವರ ಭೇದಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವೆಂಬಂತೆ ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ವಣವಾಗಿದೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಅಭೇದ ಸ್ವರೂಪರು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯ ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
