ಅಮೆರಿಕಾದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಬೇಸತ್ತು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದೇಶಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಂದ ವಲಸೆಕೋರರು ಅವರು. ತಮ್ಮ ಕನಸಿನ ನಾಡು, ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಿುಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವರ್ಗೀಯ ವಾತಾವರಣದ ಕನಸು ಕಂಡವರು ಅವರು. ಯೂರೋಪಿನ ಧಾರ್ವಿುಕ ಚೌಕಟ್ಟು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿತ್ತು ಅವರಿಗೆ. ಕೇವಲ ಸ್ನೇಹಮಯಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಮನ. ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ, ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಂಗಡನೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಾಗ ಬೇರೆಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಂತೆ ಒಂದು ‘ವಿಶಿಷ್ಟ, ವಿಶಾಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ’ ಹಾತೊರೆಯುವ ಅಮೆರಿಕನ್ವುನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕಂಡಿದ್ದು ಜರ್ಮನಿಯ ಕ್ಯಾಂಟ್, ಷೋಪನಾರ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ವಾಲ್ಟೇರ್, ಹಾಲೆಂಡ್ನ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ ಸ್ಪೀನೋಜರ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ತತ್ವಗಳು. ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಇವರೆಲ್ಲಾ ಗೊತ್ತಿದ್ದೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆಯೋ ‘ವೇದಾಂತತತ್ವ’ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದವರೇ. ಷೋಪನಾರ್ ಅಂತೂ ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿಯೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 20 ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮವೆತ್ತಿದ ಮತ್ತು 30 ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡ ಮಹಾನ್ ಮುತ್ಸದ್ದಿಗಳಾದ ಎಮರ್ಸನ್, ಥೋರೋ ಮತ್ತು ವಿಟ್ಮನ್ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ರ್ತಾಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಪುಲತೆಯ ಸೌರಭವನ್ನೊಳಗೊಂಡ, ವಿಶಾಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸೌಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಿುಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಿಂತ ವೇದಾಂತದ ಪ್ರಭಾವವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಎಮರ್ಸನ್ರ ಬಹುಶ್ರುತ ಕೃತಿ ‘ಬ್ರಹ್ಮ’, ವಿಟ್ವುನ್ನ ‘ಛಿಚಡಛಿಠ ಟ್ಛ ಜ್ಟಚಠಠ’ನ ಪ್ರಧಾನ ಪಲ್ಲವಿಯೇ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಅನುಭವ. ಥೋರೋ ಅಂತೂ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಕುಟೀರ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ‘ಋಷಿ ಜೀವನ’ವನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ‘ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಗಂಗೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.’ ‘ಸತ್ಯ’ ಅತೀತ, ಯಾವ ವರ್ಣನೆಯೂ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾರದು ಎಂದು ಪ್ರಚಾರಗೈಯ್ಯುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ - ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಳವಳಿಯನ್ನು Transcendentalism (ಅತೀತ ಸಿದ್ಧಾಂತ)ಎಂತಲೇ ಕರೆದರು. ಇದು ವೇದಾಂತದ ‘ನೇತಿ ನೇತಿ’ ಯ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮ(ಸತ್ಯ)ನ ನಿರೂಪಣೆ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದೂ ಹೀಗೆಯೇ. ವೇದಗಳು ಹಾಗೂ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಆಳ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಎಮರ್ಸನ್ ಅದರಿಂದ ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರೆಂದರೆ, ‘Indian civilization had reached the summit of human thought’ ಎಂದು ಘರ್ಜಿಸಿ ‘Nature makes a Brahmin of me presently. Transmigration of soul is not a fable’ ಎಂದುಬಿಟ್ಟರು. ಇಂಥ ಗಹನ ತತ್ವಗಳೆಡೆಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಳೆದಿರುವ ಶುಷ್ಕಭಾವವನ್ನು ಕಂಡು ಛೀಮಾರಿ ಹಾಕಿದರು ಕೂಡ. ಇಂತಹ ಎಮರ್ಸನ್ ತೀರಿಕೊಂಡ ಮರುವರ್ಷವೇ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಅಮೆರಿಕನ್ ನೆಲದಮೇಲೆ ಕಾಲೂರಿದ್ದು ವಿಧಾತನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವೇ ಸೈ!
