ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಪೂಜೆ ಎಂದಿಗೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ!...ಭೋಜಶಾಲೆಯನ್ನು ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಸಾರಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್; ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿಯ ಸಲಹೆ! | Bhojshala

ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.

ವಿವಾದಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಪೂಜಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಎಂದಿಗೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಭೋಜಶಾಲೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಪರಮಾರ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಭೋಜನ ಕಾಲದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಪೀಠವು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಪರ ವಕೀಲ ವಿಷ್ಣು ಶಂಕರ್ ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಭೋಜಶಾಲೆಯನ್ನು ರಾಜ ಭೋಜನ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ ನಮಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಡೆಯವರು ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಇದೇ ವೇಳೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಗತಿಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ASI) ಹೊರಡಿಸಿದ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷಾ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಅಯೋಧ್ಯಾ ಪ್ರಕರಣದ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಎಎಸ್‌ಐ ನಡೆಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪುರಾವೆಗಳಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು, ಧಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತಾದ ವಿವಾದವು ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆದುಬಂದಿತ್ತು.

ಹಿಂದೂಗಳು ಇದನ್ನು ವಾಗ್ದೇವಿ ಅಥವಾ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನವೆಂದು ನಂಬಿದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರು ಇದನ್ನು ಕಮಲ್ ಮೌಲಾ ಮಸೀದಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತ್ತ ಜೈನ ಸಮುದಾಯದ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಗುರುಕುಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು.

ಈ ಹಿಂದೆ 2003ರಲ್ಲಿ ಎಎಸ್‌ಐ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಆದೇಶದಂತೆ, ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ನಮಾಜ್ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಹಿಂದೂಗಳು ವಿಶೇಷ ಪೂಜಾ ಹಕ್ಕು ಕೋರಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ವಿಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ ಮತ್ತು ಅಲೋಕ್ ಅವಸ್ಥಿ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು ಈ ವರ್ಷದ ಏಪ್ರಿಲ್ 6 ರಿಂದ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ, ಸಾವಿರಾರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮೇ 12 ರಂದು ತೀರ್ಪನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿತ್ತು.

ವಿಚಾರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಎಸ್‌ಐ ಸಲ್ಲಿಸಿದ 2,000 ಪುಟಗಳ ವರದಿಯು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ರಚನೆಯು ಮಸೀದಿಗಿಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಬೃಹತ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವೇಳೆ ದೊರೆತ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳು ಇದು ಮೂಲತಃ ದೇವಾಲಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದವು.

ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಡೆಯವರು ಈ ವರದಿ ಪಕ್ಷಪಾತದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರೂ, ಎಎಸ್‌ಐ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ತಜ್ಞರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ತಂಡವು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು. ಮಾರ್ಚ್ 22 ರಿಂದ ಜುಲೈ 15 ರವರೆಗೆ ನಡೆದ 98 ದಿನಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಬಳಿಕ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಈಗ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಬಲವಾದ ತಳಹದಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಹರ್ಷ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​​).