Ahmedabad Navratri: ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬ ಅಂದ್ರೆ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ, ಗರ್ಬಾ ನೃತ್ಯ ಎಲ್ಲವೂ ನೆನಪಾಗುತ್ತೆ. ಆದ್ರೆ, ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಸೀರೆ ಉಟ್ಟು, ಬಳೆ, ಬಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಗರ್ಬಾ ಆಡುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಸುಮಾರು 210 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಆಚರಣೆ ಈಗಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಶಾಹ್‌ಪುರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸದು ಮಾತಾ ನಿ ಪೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿಯ ಎಂಟನೇ ದಿನವಾದ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಈ ವಿಶೇಷ ಗರ್ಬಾ ನಡೆಯುತ್ತೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸದು ಮಾತೆಯ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಶುರುವಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯರ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಕ್ರಮ ಸಂವತ್ 1872ರಿಂದ ಈ ಆಚರಣೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಸುಮಾರು 210 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಬರೋಟ್ ಸಮುದಾಯದ ಪುರುಷರು ಐದು ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು 80 ವರ್ಷದ ಹಿರಿಯರವರೆಗೂ ಸೀರೆ ಉಟ್ಟು ಗರ್ಬಾ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿಂದೆ ಸದುಬಾ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜನಪದ ಕಥೆಯಿದೆ. ಅಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರನೊಬ್ಬ ಸದುಬಾಳ ಮೇಲೆ ಆಸೆಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದುಬಾಳ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಶಾಪದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಬರೋಟ್ ಸಮುದಾಯದ ಪುರುಷರು ಸೀರೆ ಉಟ್ಟು ಗರ್ಬಾ ಆಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆ.
ಮಕ್ಕಳಾಗಬೇಕು, ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗಬೇಕು, ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ಈಡೇರಲೆಂದು ಭಕ್ತರು ಸದು ಮಾತೆಗೆ ಹರಕೆ ಹೊರುತ್ತಾರೆ. ಬೇಡಿಕೆ ಈಡೇರಿದ ಬಳಿಕ ನವರಾತ್ರಿಯ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಸೀರೆ ಉಟ್ಟು ಗರ್ಬಾ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹರಕೆ ತೀರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬರೋಟ್ ಸಮುದಾಯದವರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ದೇವಿ ಪೂಜಕ್ ಸಮುದಾಯದವರೂ ಸದು ಮಾತೆಯ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಬರೋಟ್ ಸಮುದಾಯದ ಸುಮಾರು 40ರಿಂದ 50 ಕುಟುಂಬಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇದರ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಸಿ, ಗರ್ಬಾದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೀರೆ ಉಟ್ಟು ಗರ್ಬಾ ಮಾಡುವುದು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಸದು ಮಾತೆಯ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ನವರಾತ್ರಿ ಅಂದ್ರೆ ಕೇವಲ ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತದ ಹಬ್ಬವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಭಕ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಸಂಭ್ರಮವೂ ಹೌದು. ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಸದು ಮಾತಾ ನಿ ಪೋಲ್‌ನ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.