Labor Illusion: ನಾವು ಪಡೆಯುವ ಸೇವೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತೇವೆ? ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ಗುಣಮಟ್ಟ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಆ ಸೇವೆಯ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿರುವ ಪರಿಶ್ರಮವೂ ನಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.
ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದೇ ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮೂಡಬಹುದು. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಲೇಬರ್ ಇಲ್ಯೂಷನ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಸೇವೆ ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ಹಿಂದೆ ನಡೆಯುವ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆ ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿರುವ ಮೌಲ್ಯದ ಭಾವನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ವಿದ್ಯಮಾನವೇ ಲೇಬರ್ ಇಲ್ಯೂಷನ್.
ಅಂದರೆ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕೇವಲ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶವಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ತಲುಪಲು ಎಷ್ಟು ಕೆಲಸ ನಡೆದಿದೆ, ಯಾವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
2011ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ರಯಾನ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಬುಯೆಲ್ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ಐ. ನಾರ್ಟನ್ ಅವರು 'ದಿ ಲೇಬರ್ ಇಲ್ಯೂಷನ್: ಹೌ ಆಪರೇಷನಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪರೆನ್ಸಿ ಇನ್‌ಕ್ರಿಸಸ್ ಪರ್ಸೀವ್ಡ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ' ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮತ್ತು ಡೇಟಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐದು ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅವರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಹುಡುಕಾಟದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ, ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಯಾವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು.
ಎರಡೂ ಗುಂಪಿನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಿಕ್ಕರೂ, ಹುಡುಕಾಟದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿದವರು ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಕೆಲಸದ ಹಿಂದೆ ನಡೆಯುವ ಪರಿಶ್ರಮ ಗೋಚರಿಸುವುದೂ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಲೇಬರ್ ಇಲ್ಯೂಷನ್ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ: ಅಡುಗೆ ತಯಾರಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ: ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಡೆಲಿವರಿವರೆಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವುದು.
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ: ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಯ ಹಂತಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ: ಬಳಕೆದಾರರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಎಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದೆ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅರಿವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೇವೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
ಇಂದಿನ ಎಐ (Artificial Intelligence) ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಬರಹ, ಚಿತ್ರ, ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆ, ಮಾಹಿತಿ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಪರಿಶ್ರಮ ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಇಲ್ಯೂಷನ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವೇಗವಾಗಿ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ನೈಜವಾಗಿ ನಡೆದಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ತೋರಿಸುವುದರಿಂದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು.
ಆದರೆ ಕೆಲಸದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದೆಂದರೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ತೋರಿಸುವುದಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸದ ಹಂತಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕೆಲಸದ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಅದನ್ನು ತಲುಪಲು ನಡೆದಿರುವ ಪರಿಶ್ರಮವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಆ ಪರಿಶ್ರಮ ಇತರರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮಾನವನ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ವಭಾವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.