Central Govt : ಗಂಭೀರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪದಡಿ ಪ್ರಧಾನಿ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ಬಂಧನವಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿಂದು (ಆಗಸ್ಟ್ 20) ಮಂಡಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಸೂದೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ 75, 164 ಮತ್ತು 239AA ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ 2019ರ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಮರುಸಂಘಟನಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 54 ಅನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
ಈ ಮಸೂದೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಐದು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬಹುದಾದ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರದ ಸಚಿವರು ಬಂಧನವಾಗಿ 30 ದಿನಗಳು ಕಳೆದರೆ, ಅವರನ್ನು ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಮರುಸಂಘಟನಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 534 ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಷರತ್ತು - (4A) ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಈ ಷರತ್ತಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ಸಚಿವ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪದಡಿ 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು 31ನೇ ದಿನದೊಳಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಂತಹ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡದಿದ್ದರೂ, ಸಚಿವರು ಮರುದಿನದಿಂದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತ ಸಚಿವರು ಅಥವಾ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ನಿರಂತರ ಕಸ್ಟಡಿಯ 31 ನೇ ದಿನದಂದು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಥವಾ ಸಚಿವರನ್ನು 31 ನೇ ದಿನದಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರೆ, ಅವರು 31ನೇ ದಿನದಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಮರುದಿನದಿಂದ ಅವರು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಈ ಮಸೂದೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಚಿವರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯು ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದಗಳನ್ನು ಮೀರಿರಬೇಕು. ಗಂಭೀರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ, ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸಚಿವರು, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ತತ್ವಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜನರು ಇಟ್ಟಿರುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಮಸೂದೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಇದೇ ಮಸೂದೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಷಾ ಅವರು ಇಂದು (ಆಗಸ್ಟ್ 20) ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ 130 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಾಸನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಂಡಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್)