Punya Maati : ಸಮಾಜದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುವವರೆಂದರೆ ವೆಶ್ಯೆಯರು. ಇವರಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಪಕೀರ್ತಿ, ಅವರನ್ನು ದೂರ ಇಡಬೇಕು, ಅವರ ಜತೆ ಮಾತನಾಡಬಾರದು... ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಆಡುವದನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲೊಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಅದೇ ವೇಶ್ಯೆಯರ ಮನೆಯ ಮಂದೆ ಸಿಗುವ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ನೀವು ನಂಬುತ್ತಿರಾ? ನಂಬದಿದ್ದರೂ ಇದೇ ಸತ್ಯ! ಹಾಗಾದರೆ ಈ ರೋಚಕ ಸಂಗತಿಯ ಹಿಂದಿರುವ ಅಚ್ಚರಿಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಾವೀಗ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ನವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬರುವುದು ಭವ್ಯವಾದ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ. ಕಲಾವಿದರು ಮಣ್ಣು, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದೇವಿಯ ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಮಣ್ಣಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಗಳಲ್ಲಿ, ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶದ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಮಣ್ಣನ್ನೂ ಮೂರ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ಕೇಳಲು ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸಿದರೂ, ಈ ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ನಂಬಿಕೆಗಳಿವೆ.
ಬಂಗಾಳದ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶದ ಮನೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮಣ್ಣನ್ನು ಪುಣ್ಯ ಮಟ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಂಗಾಳದ ಕೋಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಕುಮಾರ್ತುಲಿಯ ಮೂರ್ತಿಕಾರರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಈ ಆಚರಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನದಿಯ ದಡದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಮಯ, ಗೋಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯ ಮಟ್ಟಿಯನ್ನೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಬಳಸುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಆಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಒಂದು ನಂಬಿಕೆ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ನಡೆಯುವ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಮನೆಯ ಹೊರಗೇ ಬಿಟ್ಟು ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಆ ನಂಬಿಕೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಆ ಪುಣ್ಯ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ವಿವರಣೆಯೇ ಹೊರತು, ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಿರುವ ಘಟನೆಯಲ್ಲ. ಈ ಆಚರಣೆಯ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳೂ ಇವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮಾಜದಿಂದ ದೂರವಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನೂ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಆಚರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪುವ ಏಕೈಕ ವಿವರಣೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಇದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ವಾದ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಸಹ ನೊಡಬಹುದು ಆದರೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಕಾರರು ಅಥವಾ ಅರ್ಚಕರು ಈ ಮಣ್ಣನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮಹಿಳೆಯರ ಬಳಿ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಣ್ಣನ್ನು ಪಡೆದು ಮೂರ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿವರಣೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಕೇವಲ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಮೂರ್ತಿಕಾರರೂ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೇ. ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರ ಮನೆಯ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಪವಿತ್ರತೆಯ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವ ಸಮಾಜವೇ, ಅದೇ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಏಕೆ? ಕೆಲವರು ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಸಮಾಜದ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅದರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ಹಿಂದಿರುವ ನಂಬಿಕೆಯ ಜತೆಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲ. ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಬಂಗಾಳದ ಕೆಲವು ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ದುರ್ಗಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲೂ ವೇಶ್ಯೆಯರ ಮನೆಯ ಮಣ್ಣನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಆಚರಣೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ, (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).