ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ: ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಐದನೇ ದಿನದಂದು ನಾಗ ಪಂಚಮಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ ನಾಗಪಂಚಮಿ ಆಗಸ್ಟ್ 21 ರಂದು ಬಂದಿದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಮಹಿಳೆಯರು ನಾಗ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಾಗ ಪಂಚಮಿಯ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಕಾಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಮೂರನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಶ್ರೀ ನಾಗಚಂದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲು ರಾತ್ರಿ 12 ಗಂಟೆಗೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ನಾಗಪಂಚಮಿಯಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನ ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬನ್ನಿ ಹಾಗಾದರೆ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಮೆ ಇಲ್ಲ!
ನಾಗಚಂದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾಕಾಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಮೂರನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಾಗಪಂಚಮಿಯಂದು (ಶ್ರಾವಣ ಶುಕ್ಲ ಪಂಚಮಿ) ಒಂದು ದಿನ ಮಾತ್ರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಾಗರಾಜ ತಕ್ಷಕನೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ನಾಗಚಂದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ. ಈ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರು ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಆಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೇಲೆ ಹಾವು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹರಡಿ ಕುಳಿತಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನೇಪಾಳದಿಂದ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಮೆ ಇಲ್ಲ. ಶಿವನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಹಾವಿನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ದೇವಾಲಯ ಇದಾಗಿದೆ.
ತ್ರಿಕಾಲ ಪೂಜೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ
ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಗಚಂದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕಾಲ ಪೂಜೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ತ್ರಿಕಾಲ ಪೂಜೆ ಎಂದರೆ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಮೊದಲ ಪೂಜೆ ಮಹಾನಿರ್ವಾಣಿ, ನಾಗಪಂಚಮಿಯಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಎರಡನೇ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ ಮಹಾಕಾಲ ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಮೂರನೇ ಪೂಜೆಯನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಮಿತಿಯವರು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ರಾತ್ರಿ 12 ಗಂಟೆಗೆ. ಆ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಚ್ಚಲಾಗುವುದು.
ಶಂಕರ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಸಿಗುತ್ತದೆ
ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ 12 ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳ ಪೈಕಿ ಮಹಾಕಾಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಕಾಳೇಶ್ವರನ ದೇವಾಲಯವು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ಎರಡನೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ನಾಗಚಂದ್ರೇಶ್ವರ ಮೂರನೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಾಗಚಂದ್ರೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರೆ ಶಂಕರ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ?
ನಾಗಚಂದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಲು ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಇಂದೋರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಇದು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಸುಮಾರು 60 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಕೇವಲ 2-3 ಕಿ.ಮೀ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಮಾರ್ಗವು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು.