ನವದೆಹಲಿ: ತರಕಾರಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳಿಂದಲೂ ಚಟ್ನಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ತಿನ್ನಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಜನರು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಇರುವೆ ಚಟ್ನಿ ಕೂಡ ಒಂದು. ಒಡಿಶಾದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಕೆಂಪು ಇರುವೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಈ ರುಚಿಕರವಾದ ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಪಾಕವಿಧಾನವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ GI ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಒಡಿಶಾದ ಮಯೂರ್ಭಂಜ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪು ನೇಕಾರ ಇರುವೆಗಳನ್ನು ಚಟ್ನಿ ಅಥವಾ ಕೈ ಚಟ್ನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅರೆ ಘನ ಪೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಟ್ನಿಯು ಅದರ ಔಷಧೀಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. 2024 ಜನವರಿ 2ರಂದು ಈ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಖಾರದ ಚಟ್ನಿಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚನೆ (geographical indication-GI) ಟ್ಯಾಗ್ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಓಕೋಫಿಲ್ಲಾ ಸ್ಮಾರಾಗ್ಡಿನಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೆಂಪು ಕೈ ಇರುವೆಗಳು, ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಕುಟುಕಿದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ನೋವುಂಟುಮಾಡುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಈ ಇರುವೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿಮಿಲಿಪಾಲ್ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮಯೂರ್ಭಂಜ್ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೂರಾರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಚಟ್ನಿಗಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.
ಕೆಂಪು ಇರುವೆ ಚಟ್ನಿ ತಯಾರಿಕೆ: ಇರುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಗೂಡುಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪ್ಪು, ಶುಂಠಿ, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಹಸಿಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ರುಬ್ಬುವ ಮೂಲಕ ಚಟ್ನಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಂಪು ಇರುವೆ ಚಟ್ನಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ: ಕೆಂಪು ಇರುವೆ ಚಟ್ನಿ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರವಲ್ಲ. ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಡಿಶಾದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಕೆಂಪು ಇರುವೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವು ಔಷಧೀಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಂಪು ಇರುವೆಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್, ಫೈಬರ್ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಕೆಮ್ಮು, ದೇಹದ ನೋವು ಮತ್ತು ಜ್ವರವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳನ್ನು ಕೋವಿಡ್ಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೋಂಕುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತವೆ.
ಕೆಂಪು ಇರುವೆ ಚಟ್ನಿ ಆರೋಗ್ಯ: ಇತರ ಪೂರ್ವ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್ಗಢಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಂಪು ಇರುವೆ ಚಟ್ನಿಯು ಅದರ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಚಟ್ನಿಯು ಪ್ರೋಟೀನ್, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ, ಸತು, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ-12, ಕಬ್ಬಿಣ, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್, ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಮುಂತಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಉತ್ತಮ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಚಟ್ನಿಯು ಆರೋಗ್ಯಕರವೆನಿಸಿದ್ದು, ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ನರಮಂಡಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ವಹಿಸುವ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಖಿನ್ನತೆ, ಆಯಾಸ ಮತ್ತು ಮೆಮೊರಿ ನಷ್ಟದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಜಿಐ ಟ್ಯಾಗ್: ಕೆಂಪು ಇರುವೆ ಚಟ್ನಿ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ರುಚಿಯಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಇದು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. 2018 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬಾಣಸಿಗ ಗಾರ್ಡನ್ ರಾಮ್ಸೆ ಚಟ್ನಿಯನ್ನು "ಟೇಸ್ಟಿ" ಎಂದು ಹೊಗಳಿದರು. ಇದನ್ನು ಮೆನುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಟ್ನಿಯು 2024 ರಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (GI) ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. GI ಟ್ಯಾಗ್ ಉತ್ಪನ್ನದ ಅನುಕರಣೆ/ನಕಲಿ, ದುರುಪಯೋಗದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ದೃಢೀಕರಣದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. GI ಟ್ಯಾಗ್ ಚಟ್ನಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗುರುತನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮೂಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಡಿಶಾದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.