Nobel Prize 2025: ರಾಯಲ್ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ನ ಸುಸುಮು ಕಿಟಗಾವಾ, ರಿಚರ್ಡ್ ರಾಬ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಒಮರ್ ಎಂ ಯಘಿ ಅವರಿಗೆ 'ಲೋಹ-ಸಾವಯವ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂವರು 11 ಮಿಲಿಯನ್ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಕ್ರೌನ್ಗಳ (ಸುಮಾರು 1.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್) ಬಹುಮಾನದ ಹಣವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.
ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರಾಂತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಸುಸುಮು ಕಿಟಗಾವಾ, ರಿಚರ್ಡ್ ರಾಬ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಒಮರ್ ಎಂ. ಯಾಗಿ ಅವರು ಈ ಬಾರಿಯ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2025ರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಜಪಾನ್ನ ಕ್ಯೋಟೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸುಸುಮು ಕಿಟಗಾವಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಿಚರ್ಡ್ ರಾಬ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನ ಬರ್ಕ್ಲಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಒಮರ್ ಎಂ. ಯಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಲೋಹ-ಸಾವಯವ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳ (MOF) ರಚನೆಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಲೋಹ ಸಾವಯವ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು ಲೋಹದ ಅಯಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಲಿಂಕರ್ಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡ ಆಣ್ವಿಕ ರಚನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ಉದ್ದವಾದ ಕುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವು ನೀರಿನ ಆವಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಹಣ್ಣಾಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. MOFಗಳು PFAS ನಂತಹ ಹಾನಿಕಾರಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).