ನವದೆಹಲಿ: ಚಹಾದ ಜೊತೆ ಗರಿಗರಿಯಾದ ಸಮೋಸಾ(Samosa) ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಸಂಜೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಮಳೆಗಾಲವಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅತಿಥಿಗಳ ಆಗಮನವಿರಲಿ, ನಮ್ಮ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲ ತಿಂಡಿ ಸಮೋಸಾ. ಆದರೆ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ್ದು ಎಂದು ನಂಬಿರುವ ಈ ರುಚಿಕರ ಖಾದ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಇತಿಹಾಸ ನಿಮಗೇನಾದರೂ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ? ಆಘಾತಕಾರಿ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಸಮೋಸಾ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಗೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲ!
ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ 'ಸಂಬೋಸಾಗ್'
ಸಮೋಸಾದ ಇತಿಹಾಸವು 10ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. ಇದು ಮೂಲತಃ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ (ಪರ್ಷಿಯಾ) ಭಾಗದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಆಗ ಇದನ್ನು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಸಂಬೋಸಾಗ್' (Sambosag) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಈಗಿನಂತೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ತುಂಬಿದ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ತಿಂಡಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂದು ಇದನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿದ ಮಾಂಸ (Mince), ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಒಣ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು ಹೇಗೆ?
13 ಮತ್ತು 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಲ್ತಾನರ ಮೂಲಕ ಈ ಖಾದ್ಯವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಭೋಜನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸಮೋಸಾವನ್ನು ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿಗ ಇಬನ್ ಬಟೂಟಾ ಕೂಡ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಕ್ ಅವರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ 'ಸಂಬುಸಾಕ್' ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಂಸದಿಂದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯವರೆಗೆ: ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಂತರ
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಸಮೋಸಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಸಮೋಸಾದ ಒಳಗಿದ್ದ ಮಾಂಸದ ಜಾಗವನ್ನು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಭಾರತೀಯರ ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ 'ಆಲೂ ಸಮೋಸಾ' ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪನೀರ್, ಬಟಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಸಮೋಸಾಗಳು ಕೂಡ ಲಭ್ಯವಿವೆ.
ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳು
ಸಮೋಸಾ ಕೇವಲ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಸಂಬುಸಾಕ್', ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ನಲ್ಲಿ 'ಸಂಸಾ' ಮತ್ತು ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ 'ಸಮುಜಾ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತೀಯರು ಇದಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).