ನವದೆಹಲಿ: ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲು ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ (ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುಹೊಂದಿಕೆ) ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆ ವೇಳೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ Rahul Gandhi ನೀಡಿದ ಹಾಸ್ಯಭರಿತ ಹೇಳಿಕೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಗುವು ಮೂಡಿಸಿದರೆ, ಅದೇ ವೇಳೆ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಲೋಕಸಭೆಯ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಹಗುರವಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, “ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ನಾನು ಇಬ್ಬರೂ ‘wife issue’ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ನಗೆ ಮೂಡಿಸಿತು. Narendra Modi ಅವರನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಅವರು ಮುಂದುವರೆದು, “ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಾಯಂದಿರು, ಸಹೋದರಿಯರು, ಹೆಂಡತಿಯರು ನಮಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಮಗೆ ಆ ‘input’ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಹಾಸ್ಯಭರಿತ ಆರಂಭದ ನಂತರ, ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆಯತ್ತ ತಿರುಗಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲು ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿ, ಇದು ನಿಜವಾದ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. “ಇದು ಮಹಿಳಾ ಬಿಲ್ ಅಲ್ಲ… ಇದು ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ” ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು.
ಸರ್ಕಾರ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಆರೋಪಿಸಿದರು.
ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ವಿವಾದ: ಮೂಲ ಸಮಸ್ಯೆ ಏನು?
ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಅಂದರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ 2026 ನಂತರ ನಡೆಯಲಿರುವ ಜನಗಣತಿಯ ನಂತರ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲು ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನವೂ ಇದೇ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೊಂಡಿಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಮೊದಲು ಜನಗಣತಿ ನಂತರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುಹೊಂದಿಕೆ ಬಳಿಕ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲು ಜಾರಿಗೆ ಈ ಕ್ರಮವೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಟೀಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದ ರಾಜಕೀಯ — ರಾಹುಲ್ ಆರೋಪ
ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು “ಮಹಿಳೆಯರ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದ ರಾಜಕೀಯ” ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಿಲ್ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. OBC, ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಇದು ಉಪಯೋಗವಾಗಬಹುದು. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ವಿರೋಧವಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು ಏನು?
ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲು ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು “ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಜ್ಜೆ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33% ಮೀಸಲು ನೀಡುವುದು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಾನ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಇದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲು ಕಾಯ್ದೆ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಲ್ಲದು. ಆದರೆ ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನ ವಿಧಾನ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಜೊತೆಗೆ ಕೊಂಡಿಹಾಕಿರುವುದು, ಇನ್ನೂ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).