Matka King: ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ್, ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ರತನ್ ಖತ್ರಿ: ಮುಂಬೈನ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದ್ದ ಅಸಲಿ 'ಮಟ್ಕಾ ಕಿಂಗ್' ಕಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ!

ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ 'ಬ್ರಿಜ್ ಭಟ್ಟಿ' ಎಂಬ ಪಾತ್ರವು ಅಸಲಿ ಮಟ್ಕಾ ರಾಜ ರತನ್ ಖತ್ರಿ ಅವರ ಜೀವನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮುಂಬೈ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹವಾ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದ ರತನ್ ಖತ್ರಿ ಅವರ ಏರಿಳಿತದ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಕುರಿತಾದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.

ರತನ್ ಖತ್ರಿ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದು. ಮುಂಬೈಗೆ ಬಂದು ಹತ್ತಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿ (Cotton Trader) ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು, ಜೂಜಾಟದ ಲೋಕವನ್ನೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದವರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ದರಗಳ ಏರಿಳಿತದ ಮೇಲೆ ಜೂಜಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ರತನ್ ಖತ್ರಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಯೊಳಗೆ (ಮಟ್ಕಾ) ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಎಲ್ಲರ ಎದುರೇ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಪಾರದರ್ಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಿಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಖತ್ರಿ ಅವರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಂಬಿದರು.

70ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರತನ್ ಖತ್ರಿ ಅವರ ಮಟ್ಕಾ ಎಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 1 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಇದು ಭಾರಿ ಮೊತ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಜೂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವರಿಗೆ ಹಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟರು, ಶ್ರೀಮಂತರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಿರಣಿ ಕಾರ್ಮಿಕರೂ ಸಹ ಖತ್ರಿ ಅವರ ಮಟ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಅದೃಷ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಖತ್ರಿ ಅವರ ಈ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿದ್ದು 1975ರ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ. ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ರತನ್ ಖತ್ರಿ ಅವರನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಅಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 19 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. 1990ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿತ್ತು:

ಪೊಲೀಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ: ಮುಂಬೈ ಪೊಲೀಸರು ಜೂಜಿನ ಅಡ್ಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸತೊಡಗಿದರು.

ಭೂಗತ ಜಗತ್ತಿನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ: ಮಟ್ಕಾ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಅಂಡರ್‌ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಕಲಹಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು.

ಬದಲಾದ ಕಾಲ: ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ಜೂಜಾಟಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದವು.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ 1993ರಲ್ಲಿ ರತನ್ ಖತ್ರಿ ತಮ್ಮ ಮಟ್ಕಾ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.

ಮುಂಬೈನ್ನೇ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಖತ್ರಿ, ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಜೀವನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಯಾವುದೇ ಅದ್ದೂರಿತನವಿಲ್ಲದೆ ಮುಂಬೈ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಥವಾ ತಾರ್ದೇವ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಬದಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಹೀಗಿತ್ತು.

ಸರಳತೆ: ಸುದ್ದಿಯ ಪ್ರಚಾರದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದು, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರು.

ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ: ಮಟ್ಕಾ ಬಿಟ್ಟರೂ ಅವರಿಗೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ರೇಸ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಕುದುರೆ ಪಂದ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅಂತ್ಯ: ಮೇ 9, 2020 ರಂದು, ತಮ್ಮ 88ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರತನ್ ಖತ್ರಿ ಅವರು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಅವರ ಹಳೆಯ ವೈಭವದ ಯಾವುದೇ ಕುರುಹು ಅವರ ನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ರತನ್ ಖತ್ರಿ ಅವರ ಕಥೆಯು ಕೇವಲ ಜೂಜಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಶೂನ್ಯದಿಂದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿ ಮತ್ತೆ ಅನಾಮಧೇಯನಾಗಿ ಬದುಕಬಲ್ಲ ಎಂಬ ಪಾಠವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈಗ ವಿಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅವರ 'ಮಟ್ಕಾ ಕಿಂಗ್' ಸರಣಿಯು ಈ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮುಂದೆ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​).