ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಸ್ವತಃ ಬರೆದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದ ಚಿಹ್ನೆ ಈಗ ಜಪ್ತಿ!...ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಚಿಹ್ನೆಗೆ ಇಂದಿರಾ ಯುಗದ ಕೇಸ್ ಕಂಟಕ! | TMC Symbol

ಸದ್ಯ ಬಂಗಾಳದ ರೇಜಿನಗರ ಮತ್ತು ನಂದಿಗ್ರಾಮ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಉಪಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮಾಜಿ ಸಿಎಂ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಣಕ್ಕೆ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಮಮತಾ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೆ, ರೆಬೆಲ್ಸ್ ಬಣವಾದ ಅರೂಪ್ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ರಿತಬ್ರತ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಾಗಿ ಬಣಕ್ಕೆ ಲಕೋಟೆ (Envelope) ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಮೂಲ ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರಿನ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕು ಸಾಧನೆಯ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಆಯೋಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಈ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

ಪಕ್ಷದ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿವಾದವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ) ಆದೇಶ, 1968 ರ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ 15 ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ 1969 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಜನೆಯೇ ಕಾರಣ. ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಿದಾಗ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮೂಲ ಪಕ್ಷ ಯಾವುದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಪಕ್ಷದ ಉದ್ದೇಶಗಳು, ಪಕ್ಷದ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಬಲ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.

ಎರಡೂ ಬಣಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಪಕ್ಷದ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ತಟಸ್ಥವಾಯಿತು. ಪರಸ್ಪರ ಉಚ್ಛಾಟನೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು (ಸಂಸದರು/ಶಾಸಕರು) ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಬಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲವಿತ್ತು. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 1971 ರಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಣವೇ ನೈಜ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಘೋಷಿಸಿತು. ನಂತರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.

1978 ರ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಹಸು ಮತ್ತು ಕರು ಚಿಹ್ನೆ ಜಪ್ತಿಯಾದಾಗ, ಅವರು ಕೈ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ 1980 ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಿಹ್ನೆಯಡಿ ದೊಡ್ಡ ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಚಿಹ್ನೆ ಬದಲಾದರೂ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಉದಾಹರಣೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆತಂಕವೆಂದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಬಲಕ್ಕಿಂತ ಶಾಸನಸಭಾ ಸಂಖ್ಯಾಬಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು. 2023 ರ ಶಿವಸೇನೆ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಮತ್ತು ಏಕನಾಥ್ ಶಿಂಧೆ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಜ್ಯದ ವೇಳೆ, ಆಯೋಗವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ಸಂಸದರ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದ ಶಿಂಧೆ ಬಣಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣ ಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿತು. 2024 ರ ಎನ್‌ಸಿಪಿ ವಿವಾದದಲ್ಲೂ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಸಕರ ಬೆಂಬಲವಿದ್ದ ಅಜಿತ್ ಪವಾರ್ ಬಣವನ್ನೇ ನೈಜ ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಘೋಷಿಸಿತು.

ಪಕ್ಷಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸದೆ, ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವತ್ತುಗಳಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ರೆಕ್ಕೆಗಿಂತ ಶಾಸಕರ ಸಂಖ್ಯಾಬಲವನ್ನೇ ಅಂತಿಮ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ತನ್ನ ಆದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ವಿರುದ್ಧ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ, ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿತು. ಸುಮಾರು 80 ಶಾಸಕರ ಪೈಕಿ 60 ಶಾಸಕರು ರಿತಬ್ರತ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೆ, 28 ಲೋಕಸಭಾ ಸಂಸದರ ಪೈಕಿ 20 ಸಂಸದರು ಬಾಗಿ ಬಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಈ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 22 ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 22 ರಂದು ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಹೊಟೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅರೂಪ್ ರಾಯ್ ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ಸಮಿತಿಯ ಅವಧಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 ಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಬಾಗಿ ಬಣದ ವಾದ.

ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, 2006 ರಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಅವಧಿ 5 ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು 2027 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಜೂನ್ 22 ರ ಸಭೆ ಅಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮಮತಾ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾಬಲಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂದು ಐದು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಶಾಸಕರ ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಅಂತಿಮ ಮಾನದಂಡವಾದರೆ, ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ತಾವೇ ಶ್ರಮಿಸಿ ಕಟ್ಟಿದ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಂದಿಗ್ರಾಮ ಉಪಚುನಾವಣೆಯು ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ರಾಯ್​ ಬಣದ ಲಕೋಟೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ನಡುವಿನ ಮೊದಲ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಮರವಾಗಲಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲ ಯಾರ ಪರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮುಂಬರುವ ಫಲಿತಾಂಶವೇ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಿದೆ(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​).