- ಬಿಜೆಪಿ: ಸತತ 9ನೇ ಬಾರಿ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿ ದಾಖಲೆ ಬರೆದ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರಿಗೆ ಅಭಿನಂದನೆ; ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮಾದರಿ.
- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್: ಎಂಜಿಎನ್ಆರ್ಇಜಿಎ (MGNREGA) ಅನುದಾನ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಆರೋಪ.
- ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಾರ್ಟಿ: ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ನಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಪಾಲು ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಸಮಾಧಾನ.
ನವದೆಹಲಿ: ಕೇಂದ್ರ ವಿತ್ತ ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಇಂದು ಮಂಡಿಸಿದ 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನ ಬಜೆಟ್ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಪರ-ವಿರೋಧದ ಅಲೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ. ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎನ್ಡಿಎ (NDA) ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು 21ನೇ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೇ ಭಾಗದ 'ರೋಡ್ ಮ್ಯಾಪ್' ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರೆ, ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗಿಂತ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಗಳಿಗೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿವೆ.
"ಸುಧಾರಣೆ, ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಬಜೆಟ್"
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಮುಕ್ತಕಂಠದಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಈ ಬಜೆಟ್ ಭಾರತದ ಯುವಶಕ್ತಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ರೈತರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ. 2047ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಬಜೆಟ್ ಅಲ್ಲ, 'ರಿಫಾರ್ಮ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್' (Reform Express) ವೇಗಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಶಕ್ತಿ," ಎಂದು ಅವರು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
"ನಾವು 12 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ, ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಪಥವು ಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಈ ಸರ್ಕಾರವು ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಿಂತ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು, ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಬಲವಾದ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಜೊತೆಗೆ ನಾವು ದೂರಗಾಮಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ವಿತ್ತೀಯ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ," ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ವಿತ್ತ ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಹೇಳಿದರು.
ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ವಾಗ್ದಾಳಿ:
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರು ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಈ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದೆ. ಈ ಬಜೆಟ್ ಕೇವಲ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಇಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಓಲೈಸಲು ಮಾಡಿದಂತಿದೆ. ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಬಗ್ಗೆ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಟೊಳ್ಳು ಘೋಷಣೆಗಳ ಕಂತೆ," ಎಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿದ್ದಾರೆ.
"ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಬಡವರು ಮತ್ತು ರೈತರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು 'ಕೋರ್ಸಿ' (Kursi) ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು ದೇಶ ಕಟ್ಟುವ ಬಜೆಟ್ ಅಲ್ಲ." ಎಂದು ವಿರೋಧಪಕ್ಷ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೊಟ್ಟ ಮಾತು ತಪ್ಪಿದ ಬಿಜೆಪಿ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಹಿಂದೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದ ಭದ್ರಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆಗೆ 5,300 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಈ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಜನತೆಗೆ ಮಾಡಿದ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹ ಎಂದು ಡಿಸಿಎಂ ಡಿಕೆ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಕಿಡಿಕಾರಿದ್ದಾರೆ.
"ಬಜೆಟ್ ಎಂದರೆ ಅದಕ್ಕೊಂದು ವಿಷನ್ ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಯಾವ ಸೆಕ್ಟರ್ಗೆ ಏನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರ ಆ ಬಗ್ಗೆ ಮೌನ ತಾಳಿದೆ. ಇಡೀ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಹಾದಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ," ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದ ನಾಸೀರ್ ಹುಸೇನ್ ದೂರಿದರು.
ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಯಕರ ಧ್ವನಿ
ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್ (ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ): "ಯಾವ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಮಗೆ ಏನೂ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲವೋ, ಅವರ ಬಜೆಟ್ನಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಏನು ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯ? ಇದು ಕೇವಲ 5% ಜನರ ಹಿತ ಕಾಯುವ ಬಜೆಟ್," ಎಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಶಶಿ ತರೂರ್ (ಕಾಂಗ್ರೆಸ್): "ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು 'ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆ' (Jobless Growth) ಆಗಬಾರದು. ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಎಲ್ಲಿ?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿ: ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ನಾಯಕರು ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, 16ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಬಾರಿಯ ಬಜೆಟ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).