ಭಾರತದಲ್ಲಿದೆ 11 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಚಿನ್ನ! ಹಳದಿ ಲೋಹದ ರಹಸ್ಯ ಗೋದಾಮುಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿವೆ? ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸಹಕಾರಿ? India Gold Reserve

India Gold Reserve : ಚಿನ್ನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಲೋಹ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಕೂಡ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನದ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದಾಸ್ತಾನು ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಆಸ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಆರ್‌ಬಿಐ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ವೈರಲ್​ ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿರುವ ಆರ್​ಬಿಐ, ಭಾರತದ ಚಿನ್ನದ ದಾಸ್ತಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ (RBI) ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಟ್ಟು 880.52 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಭೌತಿಕ ಚಿನ್ನದ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪೈಕಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲಿನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪಾಲು 2025ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇ. 13.92 ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅದು 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 16.70 ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ 2026ರ ಮೇ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಶೇ. 16.85 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತವು ತನ್ನ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಈ ಒಟ್ಟು ಚಿನ್ನದ ದಾಸ್ತಾನಿನ ಮೌಲ್ಯವು ಸರಿಸುಮಾರು 114.78 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ( ಸುಮಾರು 11 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳು) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಸ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕುಸಿದಾಗ, ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರಾದಾಗ ಅಥವಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಉಂಟಾದಾಗ ಚಿನ್ನವು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹಾಗೂ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಒಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಶ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಚಿನ್ನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಚಿನ್ನದ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಯಾವುದೇ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ದೇಶದ ಒಳಗೆ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ದೇಶೀಯವಾಗಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಚಿನ್ನದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಭಾಗವನ್ನು ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿರುವ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಹೈ-ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಲಾಕರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಭದ್ರತಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಇಡಲಾಗಿದೆ. 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 197.67 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ 'ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್' ಮತ್ತು 'ಬ್ಯಾಂಕ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ಸ್' ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಲಾಕರ್‌ಗಳಿದ್ದರೂ ಚಿನ್ನವನ್ನು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟುಗಳು. ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಡಾಲರ್ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿಗಳ ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದರೆ, ಲಂಡನ್‌ನಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಡವಿಟ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಲಂಡನ್ ನಗರವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚಿನ್ನದ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಇಡುವುದರಿಂದ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭ ಹಾಗೂ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತವು ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ತನ್ನ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಮರಳಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ತರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವೇಗಗೊಳಿಸಿದೆ. 2025ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI), ಬ್ರಿಟನ್‌ನಿಂದ ಬರೋಬ್ಬರಿ 104.2 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮರಳಿ ತಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, 2023 ರಿಂದ 2025 ರ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು 280 ಟನ್ ಚಿನ್ನವನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸ್ವದೇಶಿ ಲಾಕರ್‌ಗಳಲ್ಲೇ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಇನ್ನು 1991ರ ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಾಲಿಯಾಗುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಚಿನ್ನದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು 'ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್' ಮತ್ತು 'ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಜಪಾನ್' ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡವಿಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇಂದು ಕೂಡ ಈ ಚಿನ್ನದ ದಾಸ್ತಾನು ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು, ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಡಲು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಇನ್ನು ಚಿನ್ನ ಮಾರಾಟದ ಕುರಿತಾದ ವದಂತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಭಾರತವು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವಂತಹದ್ದಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಚಿನ್ನದ ದಾಸ್ತಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಚಿನ್ನದ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು, ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲಿನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪಾಲನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇಂದು ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಚಿನ್ನದ ಬ್ಯಾಕಪ್ ಹಾಗೂ ಬಲಿಷ್ಠ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ, (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​).