ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ 100 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದು ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್, ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಿಗ್ನಲ್ನಂತಹ ಆಪ್ಗಳು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳೂ ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್, ಆನ್ಲೈನ್ ವಂಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಗುರುತಿನ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಅಪರಾಧಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಚರ್ಚೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ‘ಟೆಲಿಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ (ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೈಬರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ) ರೂಲ್ಸ್ 2024’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನ. 28ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲೋಪದೋಷಗಳೇನು, ಸಿಮ್ ಬೈಂಡಿಂಗ್ ಎಂದರೇನು, ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ, ಇದು ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನೀವು ಫೋನ್ ಪೇ, ಗೂಗಲ್ ಪೇ ಅಥವಾ ಭೀಮ್ಂತಹ ಯುಪಿಐ ಆಪ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ಆ ಆಪ್ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅದೇ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಇರಲೇಬೇಕು. ಒಮ್ಮೆ ನೀವು ಸಿಮ್ ತೆಗೆದರೆ, ಯುಪಿಐ ಆಪ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಸಿಮ್ ಬೈಂಡಿಂಗ್’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಆಧಾರಿತ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಆಧಾರಿತ ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರತಿ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನನ್ಯವಾದ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕೀಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ನೀವು ಆಪ್ ಇನ್ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಪ್ ಈ ಕೀಗಳನ್ನು ಓದಿ ತನ್ನ ಸರ್ವರ್ ಜತೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ನಂಬರ್ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ಭೌತಿಕ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಗುರುತು. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. ನಾವು ಬಳಸುವ ಯುಪಿಐ ಆಪ್ಗಳಾದ ಗೂಗಲ್ ಪೇ, ಭೀಮ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್ಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ನೀವು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು, ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಸಿಮ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನೀವು ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಈಗ ಈ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಿಮ್ ಬೈಂಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪದೇ ಪದೇ ಲಾಗಿನ್ ಮಾಡುವುದು ಕಿರಿಕಿರಿ ಅನ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದೇ ನಿಯಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್, ಸಿಮ್ಸ್ವಾಪ್, ಸಿಮ್ ಕ್ಲೋನಿಂಗ್, ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಸೆಕ್ಸ್ಟಾರ್ಶನ್, ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್/ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ ಹೈಜಾಕ್/ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮುಂತಾದ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಇಡೀ ದೇಶದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂವಹನವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಮಟ್ಟದ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಒಯ್ಯುವ ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆ. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್ಗಳಂತೆ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಕೂಡ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಲಿ ಎಂಬುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆಶಯ. ಆದರೆ, ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನನುಕೂಲ ಖಂಡಿತ.
ಈ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನ ದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಡೆತಡೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
1. ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಡಿವೈಸ್ ಬಳಕೆ: ಕೆಲವರು ಒಂದೇ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಮ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವೈಫೈ ಮೂಲಕ ವಾಟ್ಸ್ ಆಪ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅದು ಕಷ್ಟ.
2. ವಿದೇಶ ಪ್ರಯಾಣ: ನೀವು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಭಾರತದ ಸಿಮ್ ತೆಗೆದು, ಆ ದೇಶದ ಸಿಮ್ ಹಾಕುತ್ತೀರಿ. ಆಗ ನಿಮ್ಮ ಹಳೆಯ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ನಂಬರ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಗಲಿದೆ.
3. ಆಫೀಸ್ ಕೆಲಸ: ಆಫೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ವೆಬ್ ಬಳಸುವವರು ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 2-3 ಬಾರಿಯಾದರೂ ಲಾಗಿನ್ ಆಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
4. ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಜಾಗ್ರತೆ: ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕೇವಲ ಕರೆ ಮಾಡಲು ಇರುವ ಸಾಧನವಲ್ಲ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೀ’ ಇದ್ದಂತೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್/ಫೋನ್ ಕಳೆದುಹೋದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳೆರಡೂ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಬಹುದು.
ಜಿಯೋ, ಏರ್ಟೆಲ್ ಮತ್ತು ವೋಡಾಫೋನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಆಪರೇಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇದನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಫೇಸ್ಬುಕ್, ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಮಾಲೀಕರಾದ ಗೂಗಲ್, ಮೆಟಾದಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ‘ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’, ಈ ನಿಯಮಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಸೈಬರ್ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಈ ನಿಯಮಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಕಣ್ಗಾವಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಆಪ್ಗಳಲ್ಲದೆ, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್, ಫಿನ್ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮುಂದಿನ 3 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್, ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಮುಂತಾದ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಆಪ್ಗಳು ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ. ನಾಗರಿಕರಾಗಿ, ಈ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ಕೇಂದ್ರ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯು ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್, ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ಂತಹ ಒಟಿಟಿ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಆಪ್ಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಖಡಕ್ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಈ ಆಪ್ಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾದ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಇರಲೇಬೇಕು. ಸಿಮ್ ಬೈಂಡಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಈಗ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ಮುಂದೆ ನೀವು ಯಾವ ನಂಬರ್ನಿಂದ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿದ್ದೀರೋ, ಆ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಫೋನ್ನಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು. ಸಿಮ್ ತೆಗೆದರೆ, ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಬಂದ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ 90 ದಿನಗಳ ಗಡುವು ನೀಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇಂತಿವೆ.
1. ಬಳಕೆಗೆ ಸಿಮ್ ಕಡ್ಡಾಯ: ನೀವು ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಖಾತೆ ತೆರೆದ ನಂತರ ಆ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ನಿಂದ ತೆಗೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಿಮ್ ತೆಗೆದ ತಕ್ಷಣ ಆಪ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಹಳೆಯ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಮ್ ಇಲ್ಲದೆ ವೈಫೈ ಮೂಲಕ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಬಳಸುವ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಇನ್ನು ಬ್ರೇಕ್ ಬೀಳಲಿದೆ.
2. ಸಿಮ್ ಬದಲಾವಣೆ: ನೀವು ಸಿಮ್ ಬದಲಾಯಿಸಿದರೆ, ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ತಾನಾಗಿಯೇ ಲಾಗ್ಔಟ್ ಆಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಿಮ್ ಮರುನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಳಬಹುದು.
3. ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್/ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಲಾಗೌಟ್: ನೀವು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ವೆಬ್ ಬಳಸುತ್ತೀರಾ? ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿ 6 ಗಂಟೆಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಅದು ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿ ಲಾಗೌಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ಮತ್ತೆ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕಾ್ಯನ್ ಮಾಡಿ ಲಾಗಿನ್ ಆಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
4. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಜನರು ಭಾರತದ ಸಿಮ್ ತೆಗೆದು, ಆ ದೇಶದ ಲೋಕಲ್ ಸಿಮ್ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಹಳೆಯ ಭಾರತದ ನಂಬರ್ನಲ್ಲೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸ್ಆಪ್ ಬಳಸಲು ಭಾರತದ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಮಿಂಗ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಅಥವಾ ಡ್ಯುಯಲ್ ಸಿಮ್ ಫೋನ್ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
5. ವಿದೇಶದಿಂದ ವಂಚನೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ: ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರು ಭಾರತೀಯ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ವಂಚನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಸಿಮ್ ಇಲ್ಲದ ಡಿವೈಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಪ್ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
6. ಟೆಲಿಕಾಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು: ಪ್ರತಿ ಕಂಪನಿಯೂ ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಭದ್ರತಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಘಟನೆಗಳನ್ನು 6 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು. 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಭದ್ರತಾ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಬೇಕು.
7. ಐಎಂಇಐ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫೋನ್ನ ಮತ್ತು ಭಾರತ ದೊಳಗೆ ಆಮದಾಗುವ ಫೋನ್ಗಳಿಗೂ (ಆಮದಿಗೂ ಮುಂಚೆ) ಐಎಂಇಐ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯ. ಡೂಪ್ಲಿಕೇಟ್ ಐಎಂಇಐ, ಕ್ಲೋನ್ ಐಎಂಇಐ ಬಳಸಿ ಸೇವೆ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬೇಕು.
8. ದಂಡ ಮತ್ತು ಅನುಸರಣೆ: ಆಪ್ ಆಧಾರಿತ ಸಂವಹನ ಸೇವೆಗಳು 120 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಅನುಸರಣಾ ವರದಿಯನ್ನು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆ, ‘ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಾಯ್ದೆ 2023’ರಡಿ ಭಾರಿ ದಂಡ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸೇವೆ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.