- ಮೋದಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್: ಡಬಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಸರ್ಕಾರ
- ಬಿಹಾರ ಗೆದ್ದು ಬೀಗಿದ ಎನ್ಡಿಎ
- ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮೈತ್ರಿ!
Bihar Election Results 2025: ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಆಗಿದ್ದ ಬಿಹಾರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಕಡೆಗೂ ಎನ್ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಭರ್ಜರಿ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ನಿರ್ಗಮನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಗಳಂತೆ, ಬಿಹಾರದ ಮತದಾರರು ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಮಗದೊಮ್ಮೆ ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಜೆಡಿ ನೇತೃತ್ವದ ಮಹಾಘಟ್ಬಂಧನ್ ಅನ್ನು ಬಿಹಾರದ ಜನರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೆಡೆ, ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಕಿಶೋರ್ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಕಮಾಲ್ ಮಾಡಿವೆ. ಜನರು ಮತ್ತೆ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ನಿತೀಶ್ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಏಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು? ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ವಿರೋಧ ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ ಎನ್ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ ಈ ರೋಚಕ ಗೆಲುವು ಸಿಕ್ಕಿದ್ಹೇಗೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಹೀಗಿದೆ ನೋಡಿ ಉತ್ತರ.
ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರೇ ಕಿಂಗ್ಮೇಕರ್
ಬಿಹಾರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಯಾರು ಎಂಬ ಅನೇಕರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮೊದಲ ಉತ್ತರವೇ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರು. ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತಗಟ್ಟೆಗಳ ಮುಂದೆ ಸರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಬಿಹಾರದ ಮಹಿಳೆಯರು, ಈ ಬಾರಿ ಎನ್ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 2.52 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರು ವೋಟಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಕೇಸರಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಬೆಂಬಲಿಸಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರ ಮಹಿಳಾ ರೋಜ್ಗಾರ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಬೆಂಬಲ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿರುವ 1.4 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 10,000 ರೂ.ಗಳ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ, ಉಚಿತ ಬೈಸಿಕಲ್ ಯೋಜನೆ, ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.50ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ.35ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ, ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ 2 ಲಕ್ಷ ರೂ. ನೆರವು ನಿತೀಶ್ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ರೆ, ಎನ್ಡಿಎಗೆ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರ ಬೆಂಬಲ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬಿಹಾರ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ನಿತೀಶ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಕಾಲರ್ ಎತ್ತಿ ಓಡಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರೇ ಕಿಂಗ್ಮೇಕರ್.
ಮೋದಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್: ಡಬಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಸರ್ಕಾರ
ಬಿಹಾರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ವರ್ಚಸ್ಸು ಈ ಬಾರಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಫಲ ನೀಡಿದೆ. ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಬಿಹಾರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮೋದಿ, ಬಿಹಾರ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಅಮಾಯಕರನ್ನು ಬಲಿ ಪಡೆದ ಉಗ್ರರನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯದೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.
ಬಿಜೆಪಿ ಎಂದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಬಿಹಾರದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೂ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಡಬಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಸರ್ಕಾರವಿದ್ದರೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಹಾರಕ್ಕೆ 1.62 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಗಯಾ, ಪೂರ್ಣಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೋತಿಹಾರಿಯಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಡಬಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮೋದಿ ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಗಳು ಎನ್ಡಿಎಗೆ ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಏಕಪಕ್ಷ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ. ಇಡೀ ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಣಪಟಲವನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಸ್ಥಾನಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಜಾತಿ, ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ವರ್ಗ ಸಮೀಕರಣಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಎನ್ಟಿಎ ಪಕ್ಷಗಳು ಬಹಳ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದಿಂದ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಿವೆ.
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಾಗ ಹಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಎನ್ಡಿಎ ಅವುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೊರಬರಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಎನ್ಡಿಎಗೆ ಭರ್ಜರಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಲು, ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಗಳಾದ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಯು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿವೆ. ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಯುವ ಮತದಾರರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರೆ, ಜೆಡಿಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಿಹಾರ, ಮಹಿಳೆಯರು, ಕುರ್ಮಿ ಮತ್ತು ಅಹಿರ್ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮತದಾರರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಅವಾಮಿ ಮೋರ್ಚಾ ಮತ್ತು ವಿಕಾಶಿಲ್ ಇನ್ಸಾನ್ನಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಿಂದುಳಿಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಘಟ್ಬಂಧನ್ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಎನ್ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದೊಳಗಿನ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು.
ಭರವಸೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆ
ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಆಡಳಿತ ಡಬಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಎನ್ಡಿಎ, ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಭರವಸೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯನ್ನೇ ಹರಿಸಿತು. ಒಂದು ಕೋಟಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳು, ಮೆಗಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ರೂ. ನೆರವು, 7 ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ವೇಗಳು, 10 ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ಪಿಎಂ ಕಿಸಾನ್ ಮೂಲಕ ಎಂಎಸ್ಪಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿ, 50 ಲಕ್ಷ ಮನೆಗಳು, ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ, ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಎನ್ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಕೊಟ್ಟ ಚುನಾವಣಾ ಭರವಸೆಗಳು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಗೆಲುವಿಗೆ ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಗಳಾಗಿವೆ.
ಜಂಗಲ್ ರಾಜ್ ಭಯ
1995 ಮತ್ತು 2005ರ ನಡುವೆ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅರಾಜಕತೆ ಆಳಿತು. ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಜೆಡಿಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಜಂಗಲ್ ರಾಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧ, ಅಪಹರಣ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವು ಬಿಹಾರವನ್ನು ಕಾಡು ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬ ಟೀಕೆಗಳಿವೆ. ಮಹಾಘಟ್ ಬಂಧನ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಜಂಗಲ್ ರಾಜ್ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎನ್ಡಿಎ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿತು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಸರ್ಕಾರ ಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಡಮ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ದರೋಡೆಕೋರರ ಸರ್ಕಾರ ಬೇಕೇ? ಎಂದು ಮತದಾರರನ್ನು ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಲಾಲು ಮತ್ತು ರಾಬ್ರಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತೆ ಬರದಂತೆ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ, ನೀವು ಎನ್ಡಿಎ ಗೆಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮೋದಿಯವರ ಅಭಿಯಾನವು ಮತದಾರರ ಮನದಲ್ಲಿ ಕೂತಿತು.
ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮೈತ್ರಿ!
ಎನ್ಡಿಎಯನ್ನು ಮಣಿಸಲು ಒಗ್ಗೂಡಿದ್ದ ಕೈ, ಆರ್ಜೆಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳು ಕಾಣುವಷ್ಟು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಬಳಿಕ, ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು. ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೂ, ಅವರು 12 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪರ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಇಳಿದರು. ಕೆಲವು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಜೆಡಿ ತನ್ನ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದ ಜೆಎಂಎಂ ಪಕ್ಷವು ಮೈತ್ರಿ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಿಹಾರ ಚುನಾವಣಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ತೇಜಸ್ವಿ ಯಾದವ್ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರೂ, ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆಯಿತ್ತು. ಮಹಾಘಟ್ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಂತರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಎನ್ಡಿಎ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.