ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವುದು ಸಂಭ್ರಮದ ಸಂಕೇತ. ಆದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರಿಗೆ ದಂಡ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಹ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಷೇಧದ ಹಿಂದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ' ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ 'ಮಾಂಜಾ' (Metal-coated String)
ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವಾಗ ಎದುರಾಳಿಯ ದಾರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಗಾಜಿನ ಪುಡಿ ಅಥವಾ ಲೋಹದ ಲೇಪನವಿರುವ ದಾರವನ್ನು (Manja) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು 'ಕೆಮಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಾರವು ಎಷ್ಟು ಹರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ, ಅದು ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ತಗುಲಿದರೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಜೀವಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬೈಕ್ ಸವಾರರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಹರಿದುಬಂದ ಗಾಳಿಪಟದ ದಾರಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ನೂರಾರು ಜನರು ಕುತ್ತಿಗೆ ಸೀಳಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಕಾಲದ ಆರಂಭವನ್ನು 'ಬಸಂತ್' ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಲಾಹೋರ್ ಗಾಳಿಪಟ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬದ ವೇಳೆ ನೂರಾರು ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಗಾಳಿಪಟ ಹಿಡಿಯಲು ಹೋಗಿ ಛಾವಣಿಯಿಂದ ಬಿದ್ದು ಸಾಯುವವರು ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಗಳಿಗೆ ದಾರ ಸಿಲುಕಿ ಶಾರ್ಟ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಸಂಭವಿಸಿ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವೇ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಸಾವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಿತಿಮೀರಿದಾಗ 2005ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು. ನಂತರ ಪಂಜಾಬ್ ಸರ್ಕಾರ 'ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವ ಕಾಯ್ದೆ-2007' ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವುದು, ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡುವುದು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.
ಕಠಿಣ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮ
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪೊಲೀಸರು ಡ್ರೋನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಮನೆಗಳ ಛಾವಣಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾರಾದರೂ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುತ್ತಾ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಫ್ಐಆರ್ (FIR) ದಾಖಲಿಸಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಾರ ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಮಾನವ ಜೀವ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಈ ನಿಷೇಧ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).