World War  
ವಿದೇಶ

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಜ್ವಾಲೆ 'ಮೂರನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ'ಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯೇ? ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಮಾನದಂಡಗಳೇನು? | World War

ನವದೆಹಲಿ: ಇರಾನ್‌ನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಆಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗಳು ಜಗತ್ತನ್ನು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿವೆ. ದುಬೈ, ಬಹ್ರೇನ್, ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಕತಾರ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಾನ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇತ್ತ ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧ ಐದನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು "ನಾವು ಮೂರನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆಯೇ?"(World War) ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಒಂದು ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು 'ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ' ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಕೇವಲ ದೇಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಿವೆ.

1. ಎಷ್ಟು ದೇಶಗಳಿರಬೇಕು? ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

ಯಾವುದೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಇಂತಿಷ್ಟು ದೇಶಗಳು ಭಾಗಿಯಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು 'ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ' ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪದವೇ ಹೊರತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಲ್ಲ.
ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ: 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದವು.
ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ: 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 10 ಕೋಟಿ ಸೈನಿಕರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಆ ಸಂಘರ್ಷವು ಪ್ರಪಂಚದ ಬಹುತೇಕ ಖಂಡಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದಾಗ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅದನ್ನು 'ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

2. ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳ ನೇರ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ

ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳ ನೇರ ಮಿಲಿಟರಿ ಮುಖಾಮುಖಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಒಂದು ಬಣವಾಗಿದ್ದರೆ, ಇರಾನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ರಷ್ಯಾ ಅಥವಾ ಚೀನಾ ಈ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಇಳಿದರೆ, ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.

3. ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Geographical Scale)

ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯುದ್ಧವನ್ನು 'ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ' ಎನ್ನಲಾಗದು. ಹೋರಾಟವು ಸಾಗರಗಳು, ವಾಯುಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ, ಯುರೋಪ್, ಆಫ್ರಿಕಾದಂತಹ ವಿವಿಧ ಖಂಡಗಳಿಗೆ ಹರಡಬೇಕು. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ವರೆಗೆ ಯುದ್ಧ ಹರಡಿತ್ತು. ಈಗಿನ ಇರಾನ್ ಸಂಘರ್ಷವು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಯುರೋಪ್ ಅಥವಾ ಏಷ್ಯಾದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದರೆ ಅದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಲಿದೆ.

4. ಬಣಗಳ ವಿಭಜನೆ (Alliance System)

ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದ ಮತ್ತೊಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಎಂದರೆ ಜಗತ್ತು ಎರಡು ಬಣಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುವುದು. ನ್ಯಾಟೋ (NATO) ನಂತಹ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳು ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಘರ್ಷವು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಿಲಿಟರಿ ತಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ 'ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಯುದ್ಧ' (Regional War) ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದ ಜ್ವಾಲೆ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತರೆ, ಜಗತ್ತು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮೂರನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​).