ಅಮೆರಿಕದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೀನ್ನ ಹಮಾಸ್ ಬಂಡುಕೋರರ ನಡುವೆ 2025ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಕದನವಿರಾಮ ಏರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕದನವಿರಾಮ ಏರ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕವೇ ‘ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ತಾನೇ ಅರ್ಹ’ ಎಂದು ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕದನವಿರಾಮದ 20 ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಯೇ ಭಿನ್ನಮತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ‘ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ’ Gaza Peace board) ಸ್ಥಾಪನೆ ಕೂಡ ಈ 20 ಅಂಶಗಳ ಭಾಗವೇ ಆಗಿದೆ. ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ 2025ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಕದನವಿರಾಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಟ್ಟ ಒಪ್ಪಂದದ 20 ಅಂಶಗಳು ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವ ಆಶ್ವಾಸನೆಯನ್ನು ಮಂಡಳಿ ನೀಡಿದೆ.
ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಮರುನಿರ್ವಣ ಈ ಮಂಡಳಿಯ ಉದ್ದೇಶ. ಗಾಜಾದ ಬಳಿಕ ಇತರ ಸಮರಗ್ರಸ್ತ ಪ್ರದೇಶ ಗಳ ಮರುನಿರ್ವಣದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮರುನಿರ್ವಣದ ಕಾರ್ಯ ಕೂಡ ಸುಲಭವೇನಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಎಂಬಂತೆ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ‘ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ’ಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ 31ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವುದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಟ್ರಂಪ್ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಇದರ ಹಿಂದಿರುವುದನ್ನು ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮನಗಂಡಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಟ್ರಂಪ್ ಈಗಾಗಲೇ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಕ್ರಮೇಣ ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬದಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದೇ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಈಗಾಗಲೇ ಗಾಜಾ ಮರುನಿರ್ವಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಾಂತಿಸ್ಥಾಪನೆಯ ಬಜೆಟ್ಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಶೇಕಡ 25ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಟ್ರಂಪ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗಿನಿಂದ ಈ ಅನುದಾನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯೂಕ್ರೇನ್-ರಷ್ಯಾ ಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಯೂಕ್ರೇನ್ ಮರುನಿರ್ವಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಟ್ರಂಪ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಯೂಕ್ರೇನ್ಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ 10 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ನೆರವಿಗೆ ಕೂಡ ಟ್ರಂಪ್ ತಡೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ, ಈ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗೌಣವಾಗಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಈ ‘ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ’ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವಂತಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಟ್ರಂಪ್ ಆಲೋಚನೆ.
‘ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿ ಮರುನಿರ್ವಣದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡುಬಂದಿದ್ದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಈಗ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ‘ವ್ಯಾಪಾರ’ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಮರುನಿರ್ವಣದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಹೆಗಲಿಗೆ ಹಾಕಲು ಮುಂದಾಗಿರುವ ಟ್ರಂಪ್ ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿಯ ಕಾಯಂ ಸದಸ್ಯರಾಗ ಬಯಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ 9 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಬೃಹತ್ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂಲಕ 4.58 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಗಾಜಾ ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿಯ ಭಾಗವಾಗುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರಿಗೂ ಟ್ರಂಪ್ ಅಧಿಕೃತ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ ಕುರಿತಂತೆ ಭಾರತ ಇನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ಗುರುವಾರ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭದಿಂದ ದೂರವುಳಿಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಈ ಮಂಡಳಿ ಕಟ್ಟಲು ಹೊರಟಿರುವ ಟ್ರಂಪ್ ನಡೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ತಜ್ಞರದ್ದು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳದೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಕೂಡ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಗಾಜಾ ಮರುನಿರ್ವಣದ ಕಾರ್ಯ ಸುಲಭವೇನಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸಂಘರ್ಷದ ಪರಿಣಾಮ ಗಾಜಾದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 10ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಶೇ.90ರಷ್ಟು ಜನರು ನಿರ್ವಸಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗಾಜಾ ಪ್ರದೇಶದ ಶೇ.80ರಷ್ಟು ಕಟ್ಟಡಗಳು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗದಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿವೆ. ಶೇ.95ರಷ್ಟು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಶೇ.90ರಷ್ಟು ಶಾಲೆಗಳು ತೀವ್ರ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಮರುನಿರ್ವಣ ಭಾರಿ ವೆಚ್ಚದಾಯಕವೇ ಹೌದು. ಗಾಜಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 5.5 ಕೋಟಿ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಬೇಕಿದೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ, ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ಗಾಜಾವನ್ನು ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿಸಲು 7000 ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ಗಳ (6.21 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.) ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ‘ಆತ್ಮೀಯ ಮಿತ್ರ’ನಾಗಿದ್ದ ದಿಗ್ಗಜ ಉದ್ಯಮಿ ಎಲಾನ್ ಮಸ್ಕ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ‘ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ’ಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಯೇ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಿಜ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ನ ದಾವೋಸ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯ ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಮಾತನಾಡಿದ ಮಸ್ಕ್, ‘ಶಾಂತಿ ಮಂಡಳಿ ರಚನೆ ನನ್ನ ಗಮನಕ್ಕೂ ಬಂದಿದೆ. ಅದು ಪೀಸ್ ಅಥವಾ ಪೀಸ್? ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಒಂದು ಪೀಸ್ (ತುಂಡು), ವೆನಿಜುವೆಲಾದ ಒಂದು ಪೀಸ್ (ತುಂಡು) ಎಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ರಂಪ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಮಸ್ಕ್ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಬಳಿಕ ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಬಳಿಕ ಮಸ್ಕ್ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಯುಎಇ, ಈಜಿಪ್ತ್, ಅಲ್ಬೇನಿಯಾ, ಅಮೇನಿಯಾ, ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್, ಬಹ್ರೇನ್, ಬೆಲಾರಸ್, ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ, ಹಂಗೇರಿ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಜಾರ್ಡನ್, ಕಜಕಿಸ್ತಾನ, ಕೊಸೊವೊ, ಮೊರಾಕೊ, ಮಂಗೋಲಿಯಾ, ಕತಾರ್, ಟರ್ಕಿ, ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ.
ಭಾರತ, ಚೀನಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಬ್ರಿಟನ್, ರಷ್ಯಾ