ದುಬೈ/ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್: ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಶೀತಲ ಸಮರ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಠಿಣ ಆರ್ಥಿಕ ದಿಗ್ಬಂಧನಗಳ (Sanctions) ನಡುವೆಯೂ, ಇರಾನ್ನ ಬೃಹತ್ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ (Supertanker) ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು (Strait of Hormuz) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ದಾಟಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕಾ ವಿಧಿಸಿರುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಇರಾನ್ ಈ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದ್ದು, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದೆ.
ಏನಿದು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಹವಾ?
ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯ ಸುಮಾರು ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ (Strait of Hormuz) ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಓಮನ್ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ಕಿರಿದಾದ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ತನ್ನ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಗಾವಲು ಇರಿಸಿದ್ದರೂ, ಇರಾನ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಇದನ್ನು ಸವಾಲಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದೆ.
ಇರಾನ್ ಗುರಿ ಏನು?
ಇರಾನ್ ಈ ಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಬಯಸಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ದಿಗ್ಬಂಧನಗಳು ತನ್ನ ತೈಲ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರದರ್ಶನ. ತನ್ನ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಯಾರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೂ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ.
ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸೂಪರ್ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರ ಅಂತಿಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ಯಾವುದು ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ನಿಗೂಢವಾಗಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಟ್ಯಾಂಕರ್ನ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪಾಂಡರ್ಗಳನ್ನು (ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಸಾಧನ) ಆಫ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವ ತಂತ್ರವನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗಿರಬಹುದು?
ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾ ಕೆರಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾ, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು 'ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ' ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅಮೆರಿಕಾ ತನ್ನ ನೌಕಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಣ್ಣ ಸಂಘರ್ಷ ನಡೆದರೂ ಅದು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದ್ದು, ಭಾರತದಂತಹ ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು,(ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).