ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರು–ಮೈಸೂರು ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ (NICE) ಯೋಜನೆ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಯ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆ ಇಂದು ರಸ್ತೆ, ಟೋಲ್, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ರೈತರ ಪರಿಹಾರ, ನಿವೇಶನ ಹಾಗೂ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳ ಸುತ್ತ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಂದಲೂ NICE ವಿಚಾರ ಮತ್ತೆ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಿಂದ ನೈಸ್ ಬಾಧಿತ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರೆ, ಈಗಿರುವ ಒಪ್ಪಂದದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ನೈಸ್ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳ ಆಚೆಗೆ NICE ಯೋಜನೆಯ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ಟೋಲ್ ವಿಚಾರವಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶಗಳು, ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದೀರ್ಘ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇದೆ.
ನೈಸ್ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಇತಿಹಾಸ ಮೂರು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು–ಮೈಸೂರು ಮಾರ್ಗದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು–ಮೈಸೂರು ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ನಡುವೆ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ವೇ, ಬೆಂಗಳೂರು ಸುತ್ತಲಿನ ಪೆರಿಫೆರಲ್ ರಸ್ತೆ, ಸಂಪರ್ಕ ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗದ ನಡುವೆ ಐದು ಟೌನ್ಶಿಪ್ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.
1995ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ನಡೆದಿದ್ದು, 1997ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ನಂದಿ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್—NICE—ಮುಖ್ಯ ಖಾಸಗಿ ಪಾಲುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು.
ಆದರೆ ಯೋಜನೆ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಪರಿಹಾರ, ಟೌನ್ಶಿಪ್ಗಳು, ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಟೋಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದಗಳು ಎದುರಾದವು.
NICE ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಗಳು ಹೊಸದಲ್ಲ. ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರವೇ ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ಪ್ರಮಾಣ, ಒಪ್ಪಂದದ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದವು.
1998ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿತ್ತು. ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.
ಈ ಪ್ರಕರಣ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೂ ಹೋಯಿತು. 2006ರ State of Karnataka v. All India Manufacturers Organisation ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತ್ತು. ಒಪ್ಪಂದವು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಅಥವಾ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂಬ ವಾದಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಹಿಂದಿನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.
ಅಂದಿನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ದೊಡ್ಡ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರ ಬದಲಾಗುವುದರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಚರ್ಚಿಸಿತ್ತು.
ಆದರೆ 2026ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪು NICE ಯೋಜನೆ ಕುರಿತು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಜುಲೈ 29ರ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದರೂ ಪರಿಹಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಯೋಜನೆಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಫೊರೆನ್ಸಿಕ್ ಆಡಿಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅಗತ್ಯದ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ “ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಗರಣಗಳಲ್ಲಿ” ಒಂದಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಕಟುವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತ್ತು.
ಇದೇ ತೀರ್ಪಿನ ಬಳಿಕ NICE ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, 2006ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇದೇ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ 2006ರ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು 2026ರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ನಡುವಿನ ಕಾನೂನು ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಈಗ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ನೈಸ್ ಯೋಜನೆಯ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭೂಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹಾಗೂ ಪರ್ಯಾಯ ನಿವೇಶನ ನೀಡುವ ವಿಚಾರ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಾಧಿತ ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪವೆಂದರೆ, ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ತಮಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದ ನಿವೇಶನಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು. ಇದೇ ವಿಚಾರವನ್ನು ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ತಮ್ಮ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2003ರಿಂದಲೂ ಕೆಲವು ರೈತರು ನೈಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ನೈಸ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಪಾವತಿ, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವ ರೈತನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ತಲುಪಿದೆ, ಎಷ್ಟು ನಿವೇಶನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಬಾಕಿಯಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗ್ರಾಮವಾರು ಹಾಗೂ ದಾಖಲೆವಾರು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ.
NICE ಯೋಜನೆಯ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಆರೋಪದ ವಿವಾದ ಇದರಿಂದಲೇ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ. 2011ರಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲೂ ದೇವೇಗೌಡರು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ NICE ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು.
2021ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ NICE ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿ, ₹2 ಕೋಟಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸದಂತೆ ಶಾಶ್ವತ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿತು.
2022ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ದೇವೇಗೌಡರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮಾನನಷ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅದೇ ವೇಳೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದ್ದ ₹2 ಕೋಟಿ ಪರಿಹಾರದ ಆದೇಶದ ಜಾರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಬಾಕಿ ಇರುವವರೆಗೆ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ನೀಡಿತು.
ಈ ಮೇಲ್ಮನವಿ RFA 729/2021 ಪ್ರಕರಣವಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಬಾಕಿಯಿದ್ದು, 2022ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯ ನಂತರ ಅದರ ವಿಚಾರಣೆಯ ಕುರಿತು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಹೀಗಾಗಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಆರೋಪದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡೆ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಈ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಳೆಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ಕಾನೂನು ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಇದೆ.
ನೈಸ್ ರಸ್ತೆಯ ಟೋಲ್ ವಸೂಲಿ ಕೂಡ ವಿವಾದದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ನಿಲುವು ಹೊಂದಿದೆ.
ಇದು ಹೊಸ ವಿವಾದವಲ್ಲ. 2000ರಲ್ಲಿ NICE ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ಟೋಲ್ ರಿಯಾಯಿತಿ ಒಪ್ಪಂದ ನಡೆದಿತ್ತು. ಟೋಲ್ ದರ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರಗಳು ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಟೋಲ್ ವಸೂಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಹಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಕಡೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್, ನೈಸ್ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಈಗಲೇ ಸರ್ಕಾರದ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಿಂದ ನೈಸ್ ಬಾಧಿತ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಹೋರಾಟ ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುವ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ನೈಸ್ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ—ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ, ಟೋಲ್ ವಸೂಲಿ ಹಾಗೂ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಒಪ್ಪಂದದ ಅನುಷ್ಠಾನ.
1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಯೋಜನೆ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಬಳಿಕವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವಾದದಿಂದ ಹೊರಬರದಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಿಂದ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಆರಂಭಿಸಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ ಭೇಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿನ ನಿಲುವು ನೈಸ್ ವಿವಾದದ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಿದೆ, (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).