ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯೇ ಈ ಮೋಡದ ರಹಸ್ಯದ ಸುಳಿವು
ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಆರ್ಸಿಯಾ ಮಾನ್ಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರ್ವತವಲ್ಲ. ಇದು ಬೃಹತ್ ಗುರಾಣಿ ಆಕಾರದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ. ಇದರ ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಚಲಿಸುವ ರೀತಿ, ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಮೋಡದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಇಳಿಜಾರಿನ ಮೇಲೆ ಹರಿಯುವಾಗ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಗಾಳಿಯ ಉಷ್ಣತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ ನೀರಾವಿ ಸಣ್ಣ ಹಿಮದ ಕಣಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಣಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಬಿಳಿ ಮೋಡದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಮೋಡದ ವಿಶೇಷತೆ ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ರೂಪುಗೊಂಡು, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದತ್ತ ಉದ್ದವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದು ಮೂಡಿದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಬಳಿಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೋಡ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯವಾಗುವುದೇಕೆ?
ಇದೇ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮೋಡವು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ತಂಪಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬದಲಾದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮದ ಕಣಗಳು ನೇರವಾಗಿ ನೀರಾವಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ, ಗಾಳಿಯ ಚಲನೆಯಿಂದ ಮೋಡವು ತನ್ನ ಮೂಲ ಸ್ಥಳದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ಕಣ್ಮರೆಯಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಮೋಡವನ್ನು ಮಾರ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಎಂಬ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಗಮನಿಸಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಆರ್ಸಿಯಾ ಮಾನ್ಸ್ ಎಲಾಂಗೇಟೆಡ್ ಕ್ಲೌಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಮರುಕಳಿಸಬಹುದು.
ಈ ಮೋಡದಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಏನು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ?
ಬೇರೆ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳು ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಇದ್ದರೂ, ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಗಾಳಿ, ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ನೀರಾವಿಯ ವರ್ತನೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೋಡವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಹೇಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ? ನೀರಾವಿ ಹೇಗೆ ಹಿಮದ ಕಣಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳ ರಚನೆ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
