SIR ವಿವಾದ: ಫಾರ್ಮ್ 6 ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಘೋಷಣೆ ಎಂದ ECI

ನವದೆಹಲಿ: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮ್ 6 ಅನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ನಡುವೆಯೇ, ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI) ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ಫಾರ್ಮ್ 6ರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, SIR ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮ್ 6ರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಹೇಳಿದೆ.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ,‘SIRಗಾಗಿ ಫಾರ್ಮ್ 6ಕ್ಕೆ ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ECI ಹೇಳಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5ರಂದು ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಅವರು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಫಾರ್ಮ್ 6ರ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಪಾಡನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ಫಾರ್ಮ್ 6 ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದ ಆಯೋಗ

ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು, 1960ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಫಾರ್ಮ್ 6, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಮೂನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಫಾರ್ಮ್‌ನ ಮೂಲ ರಚನೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ECI ಹೇಳಿದೆ.

SIR ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮ್ 6ರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಫಾರ್ಮ್ 6ರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಆಯೋಗದ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ECI ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಬಿಹಾರ SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗುರುತಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ECI ಹೇಳಿದೆ. SIR ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ಘೋಷಣೆಯೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದ ಘೋಷಣೆಯೇ ಎಂಬ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬಿಹಾರ SIR ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾದ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಈಗ ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ಘೋಷಣೆಯ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಎದ್ದಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮದ ಫಾರ್ಮ್ 6 ಬಳಕೆ

SIR ಅವಧಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು, 1960ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26ರ ತನ್ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ECI ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು.

ಹೀಗಾಗಿ, ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಫಾರ್ಮ್ 6ರ ಮೂಲ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, SIR ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಇದೆಯೇ ಮತ್ತು ಆ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.

CEC ಅಮಾನತಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಕಾರ: ECIಗೆ ನೋಟಿಸ್

ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇಲೆ ತಕ್ಷಣದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶ ನೀಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5ರಂದು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ. ಮೋಹನಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ, CEC ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ ಆಧರಿಸಿ ಆದೇಶ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ

ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ವರದಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಜಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪವಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಯೊಂದನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿತು. ಸುದ್ದಿವರದಿಯೊಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಭಾಗಶಃ ಸರಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ತಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೊದಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.

ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಕ್ರಮದ ಅವಕಾಶ

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸರ್ವಾನುಮತ ಅಥವಾ ಬಹುಮತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯ ಅನುಮೋದನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಜಾರಿಗೆ ತಡೆ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

‘CEC ಅಮಾನತಿನಿಂದ ECI ಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಬಹುದು’

CEC ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಗಮನಿಸಿತು. CEC ಅಮಾನತುಗೊಂಡರೆ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಾರು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎತ್ತಿತು.

ಆದರೆ, ಇದರರ್ಥ ಆರೋಪಗಳ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರಿಂದ ಉತ್ತರ ಪಡೆದು, ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿದೆ.

ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ: ECI

ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಆಂತರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ECI ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಆಯೋಗದ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಆಯೋಗದ ನಿಲುವಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಆಂತರಿಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸಿ ಆಯೋಗದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ECIಯ ವಾದವಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳೇ ಪ್ರಮುಖ

CEC ಅಮಾನತಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶ ನೀಡದಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೇ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರಿಂದ ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, SIRಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ, (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್).