ಮಹಿಳೆಯರೇ ಈ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತನೆಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರನ್ನು ಬೈಯ್ಯದಿರಿ... ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣ ಮೆದುಳು! Behavior

Behavior : ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಣೆಯಾದ ವಸ್ತು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೇ ಇದ್ದರೂ ನಮಗದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಹುಡುಕಿದ ನಂತರವೂ ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆ ವಸ್ತುವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಯಾರಾದರೂ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಒಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸದವರು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯೇ. ಅನೇಕ ಜನರು ಇದನ್ನು ಗಮನದ ಕೊರತೆ ಎಂದು ಕರೆದು ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಕೇವಲ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಅಂದಹಾಗೆ, ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನ ಮುಂದಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮೆದುಳು ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು 'ದೃಶ್ಯ ಶೋಧನೆ' (Visual Search) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಳೆದುಹೋದ ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗ ನಾವು ಅಡುಗೆ ಮನೆ, ಟೇಬಲ್ ಅಥವಾ ಕಪಾಟು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಸ್ತುಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನ ಮೂಲಕ ಮೆದುಳಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಮೆದುಳಿಗೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅದು ಕೇವಲ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಇರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಕೂಡ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಇದನ್ನು ಗಮನ ಅಥವಾ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ದೃಷ್ಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಾದ್ಯಂತ ಹರಡುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ 'ಸ್ಪಾಟ್‌ಲೈಟ್' (ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣ) ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳಕು ಎಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮೆದುಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿವರವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ, ಆ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಅಂಶಗಳು ಮೆದುಳನ್ನು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತಾ ಆ ಸ್ಪಾಟ್‌ಲೈಟ್ ಅನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ.

ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿದರೂ, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಗಮನ ಕೊಡುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಾವು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಹೇಳಿದಾಗ, ನಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಆಗ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಂದರೂ ನಮಗೆ ಅದು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ 'ಇನ್-ಅಟೆನ್ಷನಲ್ ಬ್ಲೈಂಡ್‌ನೆಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಜನರು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಳೆದುಹೋದ ಕೀಲಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗಲೂ ಸಹ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣು ಮುಂದೆಯೇ ಇದ್ದರೂ ಅದು ನಮಗೆ ಕಾಣಿಸದಿರಲು ಇದೇ ಕಾರಣ. ಜನರು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ' ಎಂದು ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಮಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ದೃಶ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯು ಮೆದುಳನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಅದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಡೋರ್ಸಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ (Dorsal Stream) ಅಥವಾ 'ಎಲ್ಲಿ' (Where) ಎಂಬ ಮಾರ್ಗವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಇದು ಮೆದುಳಿನ ಆಕ್ಸಿಪಿಟಲ್ ಲೋಬ್‌ನಿಂದ ಪ್ಯಾರೈಟಲ್ ಲೋಬ್‌ವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಚಲನೆ ಎಂತಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಾವು ಯಾವುದಾದರೂ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗ ಅಥವಾ ದೃಶ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವಾಗ (Visual Attention), ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಎತ್ತ ಕಡೆ ಹರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೇ ಇರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿಪುಣರು ಎಂಬುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿ. ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗೊಂದಲಮಯ ಅಥವಾ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ದೃಶ್ಯ ಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರು ಪರಿಸರವನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ರೀತಿ ಮತ್ತು ವಿವರಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಆದ್ಯತೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅಥವಾ ಹುಡುಕಲಾಗದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪತ್ನಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದನ್ನು ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.

ಅಂದಹಾಗೆ, ದೃಷ್ಟಿ ಹುಡುಕಾಟ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಕಣ್ಣುಗಳ ಚಲನೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಮತ್ತು ಗಮನದ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ನೋಡುವ ರೀತಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಆಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾರಾದರೂ "ನಾನು ನೋಡಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ನನಗೆ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಅದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೂ ಮೆದುಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸಂಕೇತ ತಲುಪಿಲ್ಲ ಎಂದರ್ಥ. ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕೇವಲ ನೋಟ ಸಾಲದು, ಅಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಗಮನದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ. ವಸ್ತುವು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೇ ಇದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಮೆದುಳು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ದೃಷ್ಟಿಯ ಹಿಂದಿರುವ ನಿಜವಾದ ಅರಿವು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, (ಏಜೆನ್ಸೀಸ್​).