ಚಲನೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಚಕ್ರಾ ನದಿ!

ಶ್ರೀಪತಿ ಹೆಗಡೆ ಹಕ್ಲಾಡಿ ಶೆಟ್ಟಿಪಾಲು
ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿ ಪಥ ಬಲಿಸಿದರೆ, ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ನೀರು ತಡೆ ಹಿಡಿದರೆ ಏನೆಲ್ಲ ಅನಾಹುತ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಚಕ್ರಾ ನದಿ ಸಾಕ್ಷಿ! ನದಿ ಚಲನೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಮೀನುಗಳು ಒದ್ದಾಡಿ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಮಾರಣಹೋಮವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಗಂಗೊಳ್ಳಿ ಬಳಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ಚಕ್ರಾ ನದಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಾವೆಹಕ್ಲು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಅತಿಯಾಗಿ ನೀರೆತ್ತುವುದು ಕಾರಣ. ಮೀನುಗಳು ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದು, ನದಿ ಪಾತ್ರ ಬೆಂಗಾಡಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಸಾಯುತ್ತಿವೆ. ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಸತ್ತ ಮೀನುಗಳ ಗಬ್ಬುನಾಥ ಮೂಗಿಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತದೆ.

ಸಾವೆಹಕ್ಲು ಬಳಿ ಚಕ್ರಾನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ, ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದು ಚಕ್ರಾ ನದಿ ಬತ್ತಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ! ಹಿಂದೆ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಸರಾಗ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಬ್ಬರವಿದ್ದರೆ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿವು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದರೂ ಹರಿಯುವಿಕೆ ನಿಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೌಪರ್ಣಿಕಾ, ಚಕ್ರಾ, ವಾರಾಹಿ ನದಿಗಳಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿದ ನಂತರ ನದಿಗಳ ಹರಿವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದೆ. ನದಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಿಂಡಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಸೇರಬೇಕಿದ್ದ ನದಿ ಹರಿಯುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಸಾವೆಹಕ್ಲು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಬುಡದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗೇಟ್ ಅಳವಡಿಸಿ, ನೀರು ಹರಿಯಬಿಟ್ಟರೆ ಚಕ್ರಾ ನದಿ ಚಲನೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರದ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರಿ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಚಕ್ರಾ ನದಿ ನೀರು ಹರಿವು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಅನಂತರ ನೀರು ಬಳಕೆದಾರರ ವೇದಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸಾವೆಹಕ್ಲು ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗೇಟ್ ಅಳವಡಿಸಿ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಸುವಂತೆ ಹೋರಾಟ ಸಮಿತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮನವಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಂದಿಸಿಲ್ಲ. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಕೂಡ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಅಲವತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಚಕ್ರಾ ನದಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿ ನೀರು ತೆಗೆದು ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ರಸ್ತೆ ಬಿಟ್ಟು ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ ಹಾಡಿಯಲ್ಲೂ ಅಡಕೆ ಕೃಷಿಯಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿ ನದಿ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಚಕ್ರಾ ನದಿ ಮೇಲಿಂದ ಕೆಳಗಿನವರಗೆ 60ರಿಂದ 70 ನೀರೆತ್ತುವ ಮೋಟಾರ್ ಅಳವಡಿಸಿರುವುದು ನದಿ ಬತ್ತಲು ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣ. ಹೊಳೆಯಿಂದ ನೀರೆತ್ತುವ ಯಂತ್ರಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತ ಮಾಡುವಂತೆ ಇಲಾಖೆ ಸುತ್ತೋಲೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದರೂ ಚಕ್ರ ನದಿ ನೀರೆತ್ತುವ ಮೋಟಾರ್ ಸ್ವರ ನಿಲ್ಲಿಸದಿರುವುದು ವಿಪರ‌್ಯಾಸ.
ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕಟ್ಟಗಳು ಕಣ್ಮರೆ: ಘಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಚಕ್ರಾ ನದಿ ಹರಿದು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ಮಧ್ಯೆ ಹಿಂದೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಕೃಷಿಗೆ ನೀರು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಚಕ್ರಾ ನದಿ 52 ಕಿ.ಮೀ. ಹರಿದು, 336 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕಟ್ಟಗಳ ಬದಲು ಕಿಂಡಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಆರಂಭಿಸಿದ ಅನಂತರ ನದಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಚಕ್ರಾ ನದಿ ಹರಿವು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಾವೆಹಕ್ಲು ಕಿಂಡಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮತ್ತೆ ಐದು ಕಿಂಡಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿದೆ! ಶೆಟ್ಟಿಪಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅನುದಾನ ಸುರಿದು ಕಿಂಡಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಹಿಡುವಳಿದಾರರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಮತ್ತೇನು ಆಗಿಲ್ಲ.

ಸಾವೆಹಕ್ಲು ಬಳಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ನೀರು ಡೈವರ್ಶನ್ ಮಾಡಿದ ಅನಂತರ ಹಳ್ಳಿಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ಈಗ ಕೊಳವೆಬಾವಿ ತೆಗೆಯಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೂ 10ರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಬಾವಿ ಫೇಲ್. ಒಂದೆರಡು ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಂದರೂ ಕೃಷಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ನೀರು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಳೆ ಬತ್ತುವುದರಿಂದ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವೂ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕುಡಿಯುವುದಕ್ಕೂ ನೀರು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಬತ್ತುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಜಲಚರಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ವಿಜಯ ಕುಮಾರ್ ಚಕ್ರಾ ಮೈದಾನ, ಹಳ್ಳಿಹೊಳೆ

ನದಿ ಹರಿವು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾವೆಹಕ್ಲು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಾರಣ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗೇಟ್ ಅಳವಡಿಸಿ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನೀರು ಬಿಡುವ ಮೂಲಕ ನದಿ ಹರಿವಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸಾವೆಹಕ್ಲು ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ಅಳವಡಿಸಿ, ನೀರು ಹರಿಬಿಟ್ಟರೆ ಹಣದ ಖರ್ಚು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೂ ಆಗುವ ಹಾನಿ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ನದಿ ಹರಿವು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀಕರ ನಾಯ್ಕ ಸದಸ್ಯ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಹಳ್ಳಿಹೊಳೆ.
ವಾರಾಹಿ ಯೋಜನೆ ಮೂಲಕ ಚಕ್ರಾ ನದಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಪಂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಜಲಾನಯನ ಇಲಾಖೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಕ್ರಾ ನದಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಬರೇಗುಂಡಿ, ಕಬ್ಬಿನಾಲೆ, ಹನ್ಕಿ ಕೆರ್ಕಾಡು ಬಳಿ ಕಿಂಡಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ವಾರಾಹಿ ಮೂಲಕ ಚಕ್ರಾಗೆ ನೀರು ಹರಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಕಾರ‌್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ ಆಗಲಿದೆ.
ಸುದರ್ಶನ್ ಎಸ್ ಪಿಡಿಒ, ಹಳ್ಳಿಹೊಳೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *