ವೇದಭಾಷ್ಯಕಾರ, ಮಹಾವಿದ್ವಾನ್ ಟಿ.ವಿ.ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರೀ

ಭಾರತೀಯ ನವೋತ್ಥಾನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ದಿಗ್ದಂತಿಗಳು ಬೆಳಗುತ್ತಾರೆ. ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್, ಪೊ›.ಎಂ.ಹಿರಿಯಣ್ಣ, ಡಾ.ಆರ್.ಡಿ.ರಾನಡೆ, ಪೊ›.ಟಿ.ಎಂ.ಪಿ ಮಹಾದೇವನ್ ಇಂಥವರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಟಿ.ವಿ.ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರೀ ಅವರದ್ದು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕಲೆ ಇವುಗಳ ಅನನ್ಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ; ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉಜ್ವಲತೆಯನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದ ವಿದ್ವನ್ಮಹನೀಯರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರ-ದರ್ಶನಗಳು ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು-ಧ್ಯಾನ-ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದುವು. ಇವೆರಡರ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾರಿದರು.

ಜನನ-ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ: ವೇದಬ್ರಹ್ಮ, ಶಾಸ್ತ್ರವೇತ್ತ, ಕಾವ್ಯೋಪಾಸಕ, ತಪಸ್ವಿ, ಸತ್ಯಾನ್ವೇಷಕ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟಗಾರ-ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತನ್ನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಾಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಸಾರ್ಥಕಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದವರು ಟಿ.ವಿ.ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರೀ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಕಾವ್ಯಕಂಠಗಣಪತಿ ಮುನಿಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಭಗವಾನ್ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಪೆಗೆ ಒಳಗಾದರು; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಪೂರ್ಣಯೋಗಿ ಅರವಿಂದರ ಪ್ರೇಮಾದರಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದದ್ದು ಯೋಗಾಯೋಗವೇ ಸರಿ. ಟಿ.ವಿ.ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಜನ್ಮಿಸಿದ್ದು ಮೈಲಾಪುರದಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಶಾಸ್ತ್ರೀ. ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಹೆಸರಾದ ಮನೆತನ. 1886ನೆಯ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 9ರಂದು ಜನನ. ಮನೆದೇವರಾದ ಶ್ರೀ ಕಪಾಲೇಶ್ವರನ ಹೆಸರನ್ನೇ ತಂದೆ ಇಟ್ಟರು. ಸಾಮವೇದಿಗಳಾದ ಇವರು ಭಾರದ್ವಾಜಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಇವರ ಪೂರ್ವಜರು ಯಜ್ಞಯಾಗ ಮಾಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದವರು. ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ತಂದೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಮದರಾಸಿನ ಓರಿಯಂಟಲ್ ಮ್ಯಾನುಸ್ಕಿ›ಪ್ಟ್ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಿಕ್ಕವರಿರುವಾಗ ಓರಗೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇವರು ಮಾತ್ರ ತಿರುವೊತ್ತಿಯೂರಿನ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದರು! ಇವರು ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಬಾರಿ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಿದುದಲ್ಲದೆ; ಶ್ರೀರಾಮಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದು ವಿಸ್ಮಯ ತರುವ ಸಂಗತಿಯೇ.

ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಗೆ ತಂದೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಮದರಾಸಿನ ಹಿಂದೂ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವೂ ಒದಗಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ರೈಟ್ ಆನರಬಲ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು, ಇವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದರು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್​ನಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿಯೇ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜತೆಗೆ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೂ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಸಾಮವೇದಗಾನ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಋಗ್ವೇದವನ್ನು ಸಾಯಣಭಾಷ್ಯಸಹಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಷಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ತೆರೆದ ಬಾಗಿಲುಗಳಾದುವು. ಸಂಹಿತಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆರಣ್ಯಕ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನು ಭಾಷ್ಯಸಹಿತ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕ-ಸಾಹಿತ್ಯ-ಶಾಸ್ತ್ರಕಲೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸಹಜವಾದ ಕವಿಪ್ರತಿಭೆಯೂ ಇವರಿಗಿತ್ತು. ಪಾರ್ವತಿ ಅಮ್ಮಾಳ್ ಎಂಬಾಕೆಯ ಜತೆ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಸದಾ ಅಧ್ಯಯನ, ಧ್ಯಾನ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಬೆರಗಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಕೆ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಂಡನ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡರು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ದೇಹ-ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಪ್ರಫುಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರದ್ದು ಸ್ಪುರದ್ರೂಪಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣು, ಕೋಮಲ ಮುಖಮಂಡಲ, ಸರಳವಾದ ಉಡುಪು-ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿಮತ್ವವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿದ್ದುವು. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಮುತ್ಯಾಲಪೇಟೆಯ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.

ಕಾವ್ಯಕಂಠ-ರಮಣರ ಪ್ರವೇಶ: ಟಿ.ವಿ.ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕಾವ್ಯಕಂಠ ಗಣಪತಿ ಮುನಿಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಒಂದು ದೈವಯೋಗವೇ ಸರಿ. ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ತಿರುವೊತ್ತಿಯೂರಿನ ತ್ರಿಪುರಸುಂದರಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಶ್ರೀವಿದ್ಯೋಪಾಸನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ದಿನ ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯರೊಡಗೂಡಿದ ತೇಜಸ್ವಿ ಮಹಾಪುರುಷನೊಬ್ಬ ದೇವಿಯ ಎದುರು ಪುಂಖಾನುಪುಂಖವಾಗಿ ದೇವಿಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದ. ಮರುದಿನ ಆ ಮಹಾಪುರುಷ ಬಂದಾಗ, ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಹೇಳಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕಪಾಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಏಕಸಂಧಿ ಪಟುತ್ವಕ್ಕೂ ಉನ್ನತಪ್ರತಿಭೆಗೂ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಬೆರಗಾಗಿಬಿಟ್ಟರು. ಇದು ನಡೆದದ್ದು 1906ರಲ್ಲಿ. ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯೇ ಕಾವ್ಯಕಂಠ ಗಣಪತಿಮುನಿ. ಅದೊಂದು ಮಹಾಮಿಲನದ ಸಂದರ್ಭ. ಆಗ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಪ್ರಾಯ ಇಪ್ಪತ್ತುವರ್ಷ; ವಾಸಿಷ್ಠಗಣಪತಿ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟರ ವಯಸ್ಸು. ಕಾವ್ಯಕಂಠರ ಸಮಸ್ತ ವಿದ್ಯಾಸಂಪತ್ತನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಆಪೋಷನ ಮಾಡಿದರು. ಅತ್ತ ದೇಶಸೇವೆ ಇತ್ತ ಈಶಸೇವೆ ಎರಡನ್ನೂ ಗುರು-ಶಿಷ್ಯರಿಬ್ಬರು ಸಮಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ವೇದ, ಆಗಮ, ನಾನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ‘ಅಧ್ಯಾತ್ಮಸಂಕೇತ’ಗಳನ್ನು ಕಾವ್ಯಕಂಠರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಗಣಪತಿ ಮುನಿಗಳು ಮಹಾನ್ ತಾಂತ್ರಿಕರು. ಅವರು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದಲೂ ಪರಿಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದವರು. ತಂತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪದೇಶ ಟಿ.ವಿ.ಕಪಾಲಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಇವರಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. 1906ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಇವರಿಬ್ಬರ ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಸಂಬಂಧ 1936ರ ವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 18-11-1907ರಲ್ಲಿ ಅರುಣಾಚಲದ ಶ್ರೀ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಒಳಗಾದರು. ರಮಣರು ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳನ್ನು ‘ಚಿನ್ನನಾಯನ’ ಎಂದು ಬಲು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ರಮಣರನ್ನು ಕುರಿತು ಹಲವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಮಿತ ಗೌರವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಮಣರು ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅವರ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಹಸ್ತವನ್ನು ಇರಿಸಿದರು. ಇದೊಂದು ಹಸ್ತದೀಕ್ಷಾ ಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತು.

ಅರವಿಂದರ ದರ್ಶನ: 1914 ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸಪರ್ವ. ಅರವಿಂದರು ಆರ್ಯಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಆ ವರ್ಷವೇ. ಟಿ.ವಿ.ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ವೇದದ ಅಂತರಾರ್ಥಕುರಿತ ಅರವಿಂದರ ಬರೆಹಗಳನ್ನು ಓದಿದರು. ಆಗ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಗೆ ವೇದರಹಸ್ಯದ ಕೀಲಿಕೈ ದೊರಕಿತು. 1917ರಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಜಯಂತಿಯು ಪಾಂಡಿಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು. ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪಾಂಡಿಚೇರಿಗೆ ಹೋದರೆ ಅರವಿಂದರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದೆಂಬ ತವಕ ಅವರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ತಮಿಳುಕವಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭಾರತಿ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು. ಅರವಿಂದರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಭಾರತಿಯವರಲ್ಲಿ ನಿವೇದಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅರವಿಂದರು ಆಗ ಯಾವ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನೂ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭಾರತಿಯವರ ಕೋರಿಕೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದರು. ಟಿ.ವಿ.ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭಾರತಿಯವರ ಜತೆ ಅರವಿಂದರನ್ನು ಕಂಡರು. ಅರವಿಂದರನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ‘ದಿವ್ಯಕಂಪನ’ಉಂಟಾಯಿತು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ‘ಭೂಮಾನುಭೂತಿ’ಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಭೂಮತ್ವ ಪ್ರಕಂಪನದ ಅನುಭವವು ಅವರಿಗೆ ವೇದ್ಯವಾಯಿತು! ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಅರವಿಂದರಲ್ಲಿ ಪರಮಗುರುವನ್ನೇ ಕಂಡರು. ಅನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮುತ್ಯಾಲಪೇಟೆ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟು, 1929ರಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಪಾಂಡಿಚೇರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು.

ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಪಾಂಡಿಚೇರಿಗೆ 42ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ್ದು ಸರಿಯಷ್ಟೆ. ಇದು ನಾಡಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗದ ಸ್ಥಿತಿ. ಇದು ಅವರ ಜಾತಕ ಫಲದಂತೆಯೇ ನಡೆಯಿತು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವರು ತೆರೆದುಕೊಂಡರು. ಆಗತಾನೆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳಶಾಲೆಯ ಮೊದಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗುರುಗಳು ಇವರಾದರು. ಅರಬಿಂದೊ ಆಶ್ರಮ ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಸಾಧನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅರವಿಂದರಿಗೆ ಜ್ಯೋತಿಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾದಾಗ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಂದ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಮಾತಾ ಅವರಂತೂ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಗಳಂತೆಯೇ ನೋಡಿಕೊಂಡರು;ಅದರಂತೆಯೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಪೂರ್ವಕ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹರಿಸಿದರು.

ಸಾರಸ್ವತ ಸಂಪತ್ತು: ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಸಾರಸ್ವತ ಸಂಪತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು. ಅವರು ಋಗ್ವೇದದ ಮೊದಲ ಅಷ್ಟಕಕ್ಕೆ ಬರೆದ ಭಾಷ್ಯ ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ; ರಮಣರನ್ನು ಕುರಿತ ನಾಲ್ಕು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ವೈಶಾಲ್ಯವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ.

ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ವೇದಪ್ರಜ್ಞೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ವಿದ್ವತ್ತು, ಅಸೀಮ ಪಾಂಡಿತ್ಯ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವೈದುಷ್ಯ, ಕವಿಪ್ರತಿಭೆ, ತಂತ್ರಸಾಧನೆ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಯ್ಕಯ್ ಆಗಿ ಮೇಳೈಸಿದ್ದುವು. ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬರೆವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷ್ಯ, ಸಟೀಕಾ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯ ರಚನೆಗಳಿವೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಗಳೂ ಉಂಟು. ಅವರು ಋಗ್ವೇದದ ಮೊದಲ ಅಷ್ಟಕಕ್ಕೆ ಬರೆದ ಸಿದ್ಧಾಂಜನ ಭಾಷ್ಯ-ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವತರಣಗೊಂಡ ಮಹಾನ್ ಕೃತಿ! ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಅವರ ವೇದಭಾಷ್ಯ ಬಿಟ್ಟರೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಭಾಷ್ಯವೇ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಇದು ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರ ‘ಋಗ್ಭಾಷ್ಯ’ವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬರೆದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟಕೃತಿ.

ಟಿ.ವಿ.ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳು: ಶ್ರೀರಮಣ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸತ್-ದರ್ಶನ ಭಾಷ್ಯ (1931) ರಮಣಗೀತಾ ದೀಪಿಕಾ (1941) ಶ್ರೀ ಅರುಣಾಚಲ ಪಂಚರತ್ನ ದರ್ಪಣ (1943) ಖಜಛಿ Mಚಜಚ್ಟಠಜಜಿ (1955). ಸತ್​ದರ್ಶನವು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ರಚನೆ. ಗಣಪತಿ ಮುನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದರು. ರಮಣರು ಆರ್ಯಾವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ‘ದರ್ಪಣ’ ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬರೆದರು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ರಮಣರ ಬಗೆಗೆ ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲೇಖನ, ಟಿಪ್ಪಣಿ, ದಿನಚರಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು-ಕೋದು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಎಂ.ಪಿ.ಪಂಡಿತರು 1955ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರೀಗಣಪತಿ ಮುನಿಗಳ ‘ಉಮಾಸಹಸ್ರಮ್ ಆಚಾರ್ಯಕೃತಿ. ಇದು 1907 ನವೆಂಬರ್ 26 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲೆ ಅವತರಣಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಸಂಹಿತೆ, ಉಪನಿಷತ್ತು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಅಡಗಿರುವ ಸತ್ಯದ ವಿವಿಧ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸುವ ಕೃತಿ. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಈ ಕೃತಿಗೆ ‘ಪ್ರಭಾ’ ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಕವಿತಾ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ 1944ರಲ್ಲಿ ‘ವಾಸಿಷ್ಠ ವೈಭವಮ್ ಆಧುನಿಕ ಚಂಪೂಕಾವ್ಯವಾಗಿ ಅವತರಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಕಾವ್ಯದ ನಾಯಕ ಅವರ ಗುರುಗಳಾದ ಕಾವ್ಯಕಂಠಗಣಪತಿ ಮುನಿಗಳೇ.

ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರೀ ಅವರು ಶ್ರೀಮಾತಾರವಿಂದರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪರಮಗುರುಗಳೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದರಷ್ಟೆ. ಅರವಿಂದರ ಕೆಲ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿ ಟೀಕು-ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅರವಿಂದರು ಬರೆದ ‘ದಿ ಮದರ್’ ಕೃತಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಛಂದಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅರವಿಂದರ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ‘ಸಾವಿತ್ರಿ’ಯ ಮೊದಲ ಸರ್ಗವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 1946 ರಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದು ವಿಶೇಷ. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಅನುವಾದಿಸಿ, ಅಂದಂದೇ ಅರವಿಂದರ ಅವಗಾಹನೆಗೆ ತರುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಅರವಿಂದರು ಒಮ್ಮೆ ಇವರಿಗೆ ‘ನಿಜಕವಿ’ ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದರಂತೆ. ಅವರು ‘ಸಾವಿತ್ರಿ’ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದರೆ, ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಸಾಹಿತ್ಯ ಸುಸಂಪನ್ನವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷ್ಯಕ್ಕೆ ‘ಸಿದ್ಧಾಂಜನ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆಧುನಿಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಋಗ್ವೇದಕ್ಕೆ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆದ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲಿಗರು ಟಿ.ವಿ.ಕಪಾಲಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೆಂಬುದು ವಿಶೇಷ.

ಭಾರತೀಯತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಸಾರಸ್ವತ ಉಪಾಸನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಕೃತಕೃತ್ಯರಾದರು. ಮಹರ್ಷಿ ಅರವಿಂದರ ತಪೋಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು ಪೂರ್ಣತಪಸ್ವಿ ಜೀವನವನ್ನೇ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು 1953 ಆಗಸ್ಟ್ 16 ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 5.30ಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪೂರ್ಣಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯರಾದರು. ಇವರು ರಮಣಮಹರ್ಷಿ, ಪೂರ್ಣಯೋಗಿ ಅರವಿಂದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣತಪಸ್ವಿ ಕಾವ್ಯಕಂಠಗಣಪತಿಮುನಿ- ಈ ಮೂವರ ದೈವಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪೂರ್ವ ಕಾಣಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ!

(ಲೇಖಕರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶ್ರಾಂತ ಕುಲಪತಿಗಳು. ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರು)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *